بررسی کیفیت خواب و عوامل مرتبط با آن در بیماران سالمند بستری در بخش های مختلف بیمارستانهای شهرستان کاشان سال 1385

Evaluation of quality of sleep and relative factiors in hospitalized elderly patients in Kashan beheshti and naghavi and matini hospitals 2006


چاپ صفحه
پژوهان
صفحه نخست سامانه
مجری و همکاران
مجری و همکاران
اطلاعات تفضیلی
اطلاعات تفضیلی
دانلود
دانلود
علوم پزشکی کاشان
علوم پزشکی کاشان

مجریان: فاطمه سادات ایزدی اونجی , محسن ادیب حاج باقری , محمد رضا افاضل , معصومه سلیمیان

کلمات کلیدی:

اطلاعات کلی طرح
hide/show

کد طرح 85006
عنوان فارسی طرح بررسی کیفیت خواب و عوامل مرتبط با آن در بیماران سالمند بستری در بخش های مختلف بیمارستانهای شهرستان کاشان سال 1385
عنوان لاتین طرح Evaluation of quality of sleep and relative factiors in hospitalized elderly patients in Kashan beheshti and naghavi and matini hospitals 2006
نوع طرح طرح
محل اجرای طرح
رسته مطالعاتی مقطعی
دانشکده/مرکز دانشکده پرستاری و مامایی
زمان اجرا -روز 548
تاریخ تصویب 1385/03/23
وضعیت طرح خاتمه یافته
ضرورت انجام تحقیق

اطلاعات مجری و همکاران
hide/show

نام و نام‌خانوادگی سمت در طرح نوع همکاری درجه‌تحصیلی پست الکترونیک
فاطمه سادات ایزدی اونجیمجریاولPh.Dizadi_fs@kaums.ac.ir
محسن ادیب حاج باقریمجریدومPh.Dadib1344@yahoo.com
محمد رضا افاضلمجریسومکارشناسی ارشد afazel_mr@kaums.ac.ir
نگین مسعودی علویناظر Ph.Dmasudialavi_m@kaums.ac.ir
معصومه سلیمیانمجریچهارم

اطلاعات تفضیلی
hide/show

عنوان متن
بیان مسئله (مقدمه، سابقه علمی و هدف تحقیق)زمینه پژوهش همه انسانها دارای یک سری نیازهای جسمی، اجتماعی، احساسی و عقلانی هستند. سلامت جسمی و روحی افراد منوط به این است که چگونه با این نیاز ها برخورد شود. خواب از جمله نیازهای جسمی اولیه انسان است. بنابراین روی کیفیت زندگی و رفاه فرد تاثیر مستقیم دارد و از متغییرهای مهم سلامتی محسوب می شود( 1). اگرچه عملکرد خواب بطور کامل مشخص نیست، ولی مورد قبول همگان است که برای بقاء سلامتی و رفاه ضرورت دارد( 2). با افزایش سن، نیاز به خواب تغییر نمی کند اما کیفیت خواب متفاوت می شود . سالمندان به سختی به خواب می روند و به سختی خواب می مانند.بسیاری از سالمندان دوره های مکرر بیداری در طی شب را تجربه کرده و صبح زود بیدار می شوند( 3). بیخوابی یک شکایت ذهنی و عدم رضایت از کیفیت، کمیت، یا زمان .( خواب است( 5،4 مطالعات اپیدمیولوژیک نشان داده است که با افزایش سن شیوع بی خوابی بیشتر می شود و نشانه های آن در بیش از یک سوم جمعیت سالمند ظاهر می گردد( 6 ). تعدادی از محققین تخمین زده اند که در همه جوامع بیش از 50 % مردم 65 سال و بالاتر اختلالات خواب را تجربه می کنند( 7). علیرغم شکایت عمومی سالمندان (سن 9 65 سال و بالاتر) از بی خوابی، حتی متخصصین سالمندی نیز بندرت اختلالات خواب سالمندان را بطور سیستمیک تشخیص داده و یا تحت درمان قرار می دهند( 8). به نظر می رسد که مشکلات خواب در زنان سالمند ، بیش از مردان باشد( 9). در افراد سالمند اختلال در تداوم خواب بیش از اختلالات شروع خواب گزارش می شود ( 8 12 ). مطالعات نشان داده است که اختلالات خواب در ، 11 ) و می تواند عواقب جدی داشته باشد ( 11 ، 10 .(14 ، سالمندان با ناخوشی و افزایش خطر مرگ ومیر همراه است( 13 بطور معمول افراد سالمند سه برابر بیشتر از افراد زیر سن 65 سال در بیمارستان ها بستری می شوند و مدت بستری آنان نیز 50 % طولانی تر از سایرین است( 15 ). بستری شدن بطور مشخص باعث اختلال در الگوی 17 ). بد خوابی ممکن است بوسیله انواعی از ، خواب می شود . بیماران بستری اغلب از بد خوابی شکایت دارند( 16 عوامل خارجی مانند سر و صدای محیط، روشن بودن چراغ و انجام مکرر مداخلات پرستاری یا عوامل داخلی مانند 16 ). گاهی اوقات نیز به ،20، دلیریوم ، افسردگی، استرس، ناتوانی در راحت دراز کشیدن و درد ایجاد شود( 19،18 نظر می رسد بیماران بستری خواب هستند ولی معمولا خواب آنها باعث تجدید قوا و انرژی نمی شود و یک خواب .( بی کیفیت است. خواب بی کیفیت می تواند اثرات منفی روی سلامتی و بهبودی بیماری داشته باشد( 16 فاکتور هایی مانند تغییرات سن فیزیولوژیک ( 21 )، اختلالات پاتو لوژیک مربوط به سن ( 10 )، تغییرات اجتماعی اقتصادی، بهداشتی، عادتهای خواب و افزایش مصرف داروهای خواب آور همه عواملی هستند که ممکن است با خواب طبیعی تداخل کنند( 22 ). علل بی خوابی در سه گروه محیطی ، فیزیولوژیکی و روانی تقسیم بندی می .( شود. ( 23 خواب با کیفیت ضعیف می تواند باعث اختلال در احساسات ، اندیشه و انگیزش فرد شود . نشانه های جسمی و شناختی برای افرادی که کیفیت خواب نامناسب دارند شامل خستگی، از دست دادن تمرکز، درماندگی، ، کاهش آستانه درد، اضطراب، عصبی شدن، تفکرات غیر عقلانی، توهم ، از دست دادن اشتها و یبوست هستند ( 24 16 ). به خوبی روشن شده است که مشکلات خواب باعث تنش، تاخیر در بهبود زخم و افزایش درد می شود ، 25 ودر بسیاری از فعالیت های روزانه زندگی بیماران اختلال ایجاد می کند( 26 ). همچنین بد خوابی خطر سقوط و صدمات را افزایش می دهد ( 27 ). مطالعات نشان داده است که بیخوابی در بیماران بستری منجر به خستگی، تحریک پذیری و پرخاشگری و همچنین کاهش تحمل درد می شود ( 5). بنابراین خواب بی کیفیت می تواند اثرات 10 % تخریبی جدی روی سلامتی و فرآیند بیماری داشته باشد( 16 ). تعدادی مطالعات نشان داده اند که بیش از 40 .( افرادی که سن بالاتر از 60 سال دارند کیفیت خواب آنان پایین است( 28 درمان بی خوابی در مراکز بهداشتی با مداخلا تی ازقبیل روان درمانی، آرامسازی یا دارو درمانی انجام می شود. معمولا این اقدامات از طریق کاهش اضطراب به تصحیح اختلالات خواب که ناشی از مشکلات جسمی یا محیطی هستند کمک می کنند( 29 ). بطوریکه آمارها نشان می دهند، نیمی از کل داروهای خواب آور تجویز شده، برای افراد 65 سال به بالا کاربرد داشته است ( 9) . بنزودیازپین ها عمومی ترین داروهایی هستند که برای درمان 31 ).مصرف این داروها با مقدار زیاد و ، بی خوابی شدید هم در بیماران بستری و غیر بستری کاربرد دارن د( 30 .( طولانی مدت با عوارض جانبی زیادی همرا می شوند( 32 نقش اعضاء تیم سلامت از جمله پرستاری دستکاری عوامل محیطی و جاره جویی عوامل مخل خواب بیماران امکان ناپذیر اشت. پرستاران
تعریف واژه‌های کلیدیکیفیت خواب ، عوامل مرتبط ، بیمار سالمند
روش تجزیه و تحلیل داده ها و بررسی آماری
ملاحظات اخلاقی
مشکلات اجرایی در انجام طرح و روش حل مشکلات
مشکلات اجرایی و محدودیت های پژوهش
سوالات پژوهشکیفیت خواب بیماران سالمند بستری چگونه است؟ عوامل مرتبط با کیفیت خواب در بیماران سالمند بستری کدامند؟ وضعیت عوامل مرتبط با کیفیت خواب سالمندانی که کیفیت خواب نا مطلوب دارند(گروه مورد ) و سالمندانی که کیفیت خواب مطلوب دارند( شاهد) چه تفاوتی دارد؟یک وضعیت غیر عادی است منجر به اختلالات خطرناک خواب می شود که به آنها ( اختلالات رفتاری خواب رم می گویند( 41 ج- وجود حرکات سریع چشم. اگر فرد در این مرحله از خواب بیدار شود احتمال خواب دیدن را گزارش می .( کند( 35 وضعیت REM همیشه و بطور همزمان وجود ندارند.در خواب REM هرسه مشخصه خواب 5 همراه با (SNS) پاراسمپاتیک غالب است اما در طی آن فعالیت انفجاری و ناگهانی سیستم عصبی سمپاتیک همراه با افزایش ناگهانی فشار خون شریانی ، کم خونی SNS حرکات سریع چشم بروز می کند. حالت انفجاری .( موقت قلب و مغز، دیس ریتمی های قلبی و تغییرات ناگهانی در تعدادنبض و تنفس گزارش شده است ( 42 و 43 متداول است . REM آپنه های مرکزی کوتاه و هایپوپنه نیزدر مرحله انفجاری فعالیت سیستم سمپاتیک خواب و REM همچنین اسیستول های قلبی طولانی در افراد جوان اتفاق می افتد( 44 ). پیشنهاد شده است که خواب بخصوص مرحله فازیک آن ممکن است ماشه ای باشد برای حملات قلبی عروقی و حوادث عروقی مغزی که اغلب .( طبق گزارشات در ساعات صبح اتفاق می افتند( 42 می تواند توسط الکل، مهار کننده های منوآمین اکسیداز ، داروهای ضد افسردگی سه REM خواب حلقوی، محرکها و بعضی داروهای خواب آور و آرام بخش ها سرکوب شود. همچنین داروهایی هم که خاصیت آنتی.( جلوگیری کنند و یا آن را به تاخیر بیاندازند( 35 REM کلی نررژیک دارند می توانند از خوابREM.( جلوگیری کنند و یا آن را به تاخیر بیاندازند( 35س خوابnon-REMشامل چهار مرحله است که بوسیله تواتر و دامنه امواجEEG مشخص و تعریفمی شود. مرحله اول: مرحله اول عبور از حالت بیداری کامل به خواب عمیق تر است و بوسیله تواتر سریع امواجEEGدر دسته تتا مشخص می شود . سبک ترین مرحله خواب است و بعضی از محققین آن را به عنوان مرحله EEG خواب واقعی فیزیولوژی قبول ندارند. علاوه بر این افرادی که در این مرحله بیدار می شوند خواب بودن خود را بخاطر نمی آورند. مرحله یک 2 الی 5 درصد کل خواب را در بزرگسالان به خود اختصاص می دهد . مرحله دوم : مرحله دوم که خواب میانی هم نامیده می شود یک مرحله واقعی فیزویولوژی خواب است و 40 الی 50 درصد کلزمان خواب را تشکیل می دهد. این مرحله با کم شدن تواتر امواجEEGو افزایش دامنهEEGمشخص میگردد. مرحله سه و چهار که خواب سنگین است هر کدام 10 درصد کل خواب را به خود اختصاص می ده ن د خواب سنگین را به نام خواب دلتا یا خواب با امواج کوتاه نیز می شناسند . آستانه بیداری (شدید ترین مرحله جهتبیدار کردن فرد )معمو لا در مرحله چهار خوابnon-REMبه حداکثر خود می رسد . در مراحل خوابnon-REMعملکرد دستگاه پاراسمپاتیک غالب بوده و باعث کاهش تعداد نبض، تنفس، فشار خون، میزان متا بو لیسمو درجه حرارت بدن می شود( 38 ). همچنین کم شدن مصرف اکسیژن مغز و افزایش ترشح هورمون های رشد وACTH، پرولاکتین ،ADH و LHاز تغییرات مهم خوابnon-REMهستند.در این مرحله از خواب نوارمغزی امواج تندی را با فرکانس امواج آلفا و بتا نشان می دهد. در مراحل سوم و چهارم خوابnon-REMاست.که مغز در استراحت کامل می رود و افرادی که وارد این دو قسمت از خواب نمی شوند پس از بیداری صبحگاهی احساس می کنند که اصلا خواب خوبی نداشته اند و خستگی مغزی خاصی خواهند داشت( 37 ).تحقیقات نشان دادهاند که هر یک از 4 مرحله خوابnon-REMبا سن تغییر می کند( 21 ) به نظر می رسد با افزایش سن کمیت non-REM اند که هر یک از 4 مرحله خواب و کیفیت مراحل 1 و 2 خواب که سبک ترین مراحل خواب است افزایش می یابد. در حالی که در مراحل 3 و 4 که مراحل خواب عمیق است کاهش وجود دارد( 45 ). تصور می شود مرحله 4 اساسی ترین مرحله خواب است و این ( مرحله بافرایند پیر شدن تغییر می کند در مقایسه با افراد جوان، افراد سالمند تمایل به خواب کمتر شبانه دارند ولی نیاز آنها به خواب کمتر نمی شود. افراد سالمند در هنگام شب بیشتر تمایل به بیداری دارند که دلیل آن می تواند خواب آلودگی در طول روز باشد. روی هم رفته سیکل خواب و بیداری سالمندان ممکن است از طریق بیدار شدن های مکرر در هنگام شب وچرت زدن های روزانه به شکل قطعه ای باشد. در این افراد عمیق ترین مرحله خوابnon-REMتدریجاکاهش می یابد و یا از بین می رود ولی خوابREMتمایل به حفظ شدن دارد. اگر چه یک تخریب خفیف درکیفیت خواب سالمند طبیعی است و ناشی از فرایند پیری می باشد ولی شکایت فرد سالمند از بیداری شب یا آسیب .( عملکرد روزانه بدلیل خواب آلودگی باید مورد ارزیابی قرار گیرد( 47 10 دقیقه طول می - معمولا خواب فرد بالغ با دوره قبل از خواب شروع می شود، این دوره معمولا بین 30 کشد ، اما اگر فرد در بخواب رفتن مشکل دارد ممکن است یک ساعت یابیشتر طول بکشد . بطور معمول6-4چرخه کامل خواب را طی میکند که هر کدام از 4مرحلهnon-REMویک مرحله REMتشکیل شده 31 p>0/ همچنین ارتباط معنی داری بین کیفیت کلی خواب و طول مدت چرت زدن(( 05 آنان ( t=2/ و 1 p<0/ و کارایی خواب ( 50 ( t= 2/ و 2 p< 0/ سالمندانی که چرت می زدند کیفیت کلی خواب ( 50 نسبت به گروهی که چرت نداشتند بهتر بود. محقق بر اساس یا فته های خود پیشنهاد می کند که افراد تیم مراقبت .( لازم نیست برای بهبود الگوی خواب شبانه ، بیماران سالمند را از چرت زدن روزانه منع کنند( 72 آندوسکاین 22 مطالعه ای تحت عنوان فاکتور های همراه با خواب ضعیف و کیفیت زندگی در سال 2008 انجام داد. هدف مطالعه تعیین عوامل موثر بر کیفیت خواب و بررسی ارتباط بین کیفیت خواب و کیفیت زندگی بود . 21 - Lai 22 - Andruskiene 32 23SF- کیفیت خواب بوسیله یک پرسشنامه استانداد ارزیابی شد .برای ارزیابی ک یفیت زندگی از پرسشنامه 36 استفاده شد. اطلاعات ذهنی در باره کیفیت خواب از 1602 نفر بصورت راندم بدست آمد که 600 آنها مرد و توسط 1016 نفر پر شد که 379 نفر مرد و SF- 35 سال بود. 36 - 1002 نفر زن بودند و دامنه سنی آنها نیز 75 24 خواب ضعیف از طریق آنالیز رگرسیون OR . 637 زن بودند. وضعیت سلامتی با پرسشنامه سلامتی ارزیابی شد لوجستیک دوطرفه محاسبه شد. نتایج مطالعه نشان داد عدم رضایت از خواب در زنان 45 تا 74 سال بیشتر از زنان 35 تا 44 سال بود. مردان بیشتر در سن 55 تا 64 سال، نسبت به سایر سنین از خواب خود ناراضی شیوع نارضایتی از خواب در هر دو جنس با وضعیت تاهل ارتباطی نداشت . زنان با تحصیلات .(P< بودند( 0.05 همچنین .(P< ابتدایی بیشتر از خواب خود نسبت به کسانی که تحصیلات دانشگاهی داشتند ناراضی بودند ( 0.05 در مردان .(P< شیوع نارضایتی از خواب در زنانی که درآمد ماهیانه کم داشتند و یا بیکار بودند بیشتر بود ( 0.001 نیز این تفاوت ها مشاهده شد ولی اختلاف آن از نظر آماری معنی دار نبود. همچنین نتایج مطالعه این محققین نشان داد که وضعیت سلامتی نامناسب، تاخیر در شروع خواب بیش از 15 دقیقه در روز های کاری، حوادث استرس زای مکرر ، بیداری های منظم در طول شب از پیش بینی کننده های کیفیت خواب ضعیف در مردان بود. در زنان، خواب کمتر از 7 ساعت، حوادث استرس زای مکرر، وضعیت سلامتی نامناسب، تاخیر در شروع خواب بیش از 15 دقیقه در روز های کاری، بیداری های منظم در طول شب خواب ضعیف را پیش بینی می کردند .همچنین افرادی که کیفیت خواب آنان ضعیف بود از کیفیت زندگی پایینی بر خوردار بودند وکیفیت خواب ضعیف آنان همه ابعاد .( کیفیت زندگی آنها را کاهش داده بود( 73 یاو 25 و همکاران مطالعه ای تحت عنوان ارتباط بین عوامل شخص ، افسردگی و شبکه اجتماعی و کیفیت خواب در جامعه افراد سالمند در سال 2008 انجام دادند . هدف مطالعه توصیف کیفیت خواب و تاثیر عوامل شخصی، افسردگی و شبکه اجتماعی روی کیفیت خواب میان جمعیت سالمندانی بود که بطور مستقل زندگی می کردند.مطالعه به روش مقطعی طراحی شد و 187 فرد 65 سال و بالاتردرآن شرکت داشتند که بصورت رندوم از جامعه انتخاب شدند. همه نمونه ها توسط محققین آگاهی داده شدند و از آنها تقاضا شد پرسشنامه تهیه شده را که شامل اطلاعات شخصی (اطلاعات دموگرافیک و رفتا ر های سبک 23 - Short-Form Health Survey 24 - Odds Ratio 25 - Yao 33 زندگی)، وضعیت روحی (افسردگی) و شبکه اجتماعی ( حمایت هایی که از خانواده فامیل و دوستان دریافت می کنند ) و پرسشنامه 25 % نمونه ها خواب ضعیف داشتند. یعنی نمره کل کیفیت خواب آنان بیش / بود را پر کنند. نتایج نشان داد که 7 PSQI کیفیت خواب از 5 بود. همچنین بین سه متغییر شخصی( مصرف الکل، سطح سواد و تمایل به افسردگی)، یک متغییر اجتماعی( ارتباط با دوستان و فامیل) و کیفیت خواب ارتباط وجود داشت. تمایل به افسردگی ،ارتباط با دوستان و فامیل، سطح سواد بالا و عادت به مصرف الکل برای %46/1 اختلاف کیفیت خواب محاسبه شد. یافته ها پایه دانش را با مشخص کردن عوامل شخصی خاص، افسردگی و شبکه اجتماعی قوی تر کردند . چرا که این عوامل می توانند به پرستاران جهت بررسی شرایط خواب بهتر کمک کنند. پرستاران باید در مراقبت از افراد پیرتر افسردگی و عوامل اجتماعی را بیشتر مورد توجه قرار دهند بخصوص این که ارتباط با فامیل و دوستان ممکن است یک .( نقش متمایزکننده به عنوان یک عامل مهم برای کیفیت خواب بازی کند( 74وظیفه دارند نیازهای اساسی بیماران از جمله نیاز به خواب را بفهمد . پوتر و پری به نقل از هاندرسون بیان میکنند یکی از عملکردهای پرستاران در رابطه با نیازهای بیماران کمک به آنها در رابطه خواب و استراحت شان است. نیاز به خواب یک بخش اساسی از نیازهای بشر و فعالیت های روزانه زندگی محسوب می شود. بنابراین پرستاران باید دانش لازم در باره الگوی خواب و مشکلات مربوط به آن را داشته باشند تا .(26 ، بتوانند هنگامی که بیماران با این اختلال روبرو می شوند قادر به مداخله باشد ( 2 کیفیت خواب به دو دلیل باید مورد توجه قرار گیرد. اولا شکایات مربوط به خواب شایع هستند. ثانیا خواب بی کیفیت شاخص بسیاری از بیماریها هست( 33 ). مقالات زیادی در باره خواب افراد سالمند وجود دارد اما تحقیقات کمی درباره کیفیت و الگوی خواب این افراد در مراکز درمانی و سرای سالمندان صورت گرفته است ( 20 ). از این رو با توجه به شکایت زیاد سالمندان از بی خوابی و استفاده گسترده از بنزودیازپین ها و سایر خواب آورها در بیماران بستری و تاثیر سوء بی خوابی بر سلامت جسمی و روند بهبودی و از طرف دیگر از آنجایی که بیشتر تخت های بیمارستانی را سالمندان اشغال می کنند و مدت بستری آنان نیز طولانی تر از سایر گروه های سنی است و همچنین نقش عوامل محیطی و رفتار پرسنل درمانی در خواب بیماران، تصمیم گرفته شد مطالعه ای تحت عنوان بررسی کیفیت خواب و عوامل موثر بر آن در بخش های مختلف بیمارستانهای کاشان در جمعیت سالمند در سال 1385 انجام شود.است . الگوی چرخه خواب معمولا از مرحله یک تا مرحله چه ارnon-REMو سپسحرکت معکوس از مرحله چهار به مرحله 3 و 2 و سپس دوره خوابREMپیشرفت می کند. با هر چرخه خوابموفق، مرحله 3 و 4 کوتاه می شود و مرحلهREMطولانی تر می گردد .در انتهای چرخه، خوابREMممکن. ( است تا 60 دقیقه طول بکشد( 1 دو عامل اولیه نیاز سایکولوژیک به خواب را کنترل می کنند. کمیت کل خواب و چرخه خواب و بیداری . برای بیداری و هوشیاری مطلوب در طول روز بشر بطور متوسط تقریبا 8 ساعت خواب در یک دوره 24 ساعته نیاز دارد( 47 ). البته میزان نیاز به خواب در انسان ها متفاوت است و به عوامل گوناگونی مانند سن ، زمی نه ژنتیکی و حالات فیزیکی و روانی شخص بستگی دارد. با افزایش سن، بیدار شدن های شبانه زیاد می شود و از 35 سالگی به بعد ساعات خواب خانمها بیش از آقایان می گردد. افراد مضطرب و نگران دیر به خواب می روند و بیماران افسرده نیز پس از خوابیدن، نیمه شب یا صبح زود بیدار می شوند و دیگر خوابشان نمی برد :بنابراین اختلاف خواب از .( نشانهای مهم در این گونه افراد است( 37 شکایت از اختلالات خواب با افزایش سن زیادتر می شود . بیشتر از 50 % از افراد بالا ی 65 سالمشکلات خواب را گزارش می کنند( 6). سالمندان زمان کمتری را در مراحل سه و چه ارnon-REMبمی برند و بر خی از آنها مرحله چهارم خواب عمیق را ندارند .زمانه سرREM کم می شود سالمندان در طی شبمکررا بیدار می شوند و زمان بیشتری طول می کشد تا بخواب روند .کفیت خواب آنها (نسبت زمانی که خوابیده اند به زمانی که داخل رختخواب هستند) کم می شود و تعداد چرتهایی که در روز می زنند زیاد می شود بررسی ها نشان می دهند که نیاز به خواب سالمندان افزایش یا کاهش نمی یابد ،اما توانایی آنها برای خوابیدن کم می شود .با افزایش سن، ساعت بیو لو ژیکی تغییر کرده و باعث ایجاد سندرم پیشرونده خواب می شود . دلیل اصلی شکایت زود .( بیدار شدن در صبح، ناتوانی در به خواب رفتن مجدد است . این افراد عصر ها دچار خواب آلو دگی می شوند( 3 برای داشتن خواب مفید و با کیفیت لازم است هم کل زمان خواب کافی باشد وهم اینکه خواب با ریتم سیرکادین فرد همزمان باشد( 47 ). هر فردی ریتم های چرخداری را به عنوان قسمتی از زندگی روزمره تجربه می کند. معر فترین ریتم، ریتم 24 ساعته (شب-روز معروف به ریتم سیر کادین 6 )می باشد. ریتم سیر کادین بر الگوی عملکردهای بیو لوژیک و رفتاری شامل تغییرات درجه حرارت بدن، ضربان قلب ، فشار خون، تر شح هورمون، فعالیت حسی و خلقی تاثیر دارد . تمام ریتم های سیر کادین شامل چرخه خواب و بیداری تحت تاثیر نور و درجه حرارت همچنین عوامل خارجی از قبیل عملکرد های اجتماعی و تنش زاهای محیطی می باشند. ریتم بیو لو ژی خواب با سایر عملکردهای بدن هماهنگ می شود( 15 ) . تغییرات خواب سالمندان مربوط به تغییرات ریتم سیرکادیناست. یک شکایت شایع در سالمندان این است که شبها زود به بستر می روند و در صبح خیلی زود بیدار شوند و برای آنها ناراحت کننده است که در ساعت 4:30 صبح بجای 6:30 ناخواسته بیدار شوند. یک مشکل نادر اما غم انگیز درسالمندان ، ایجاد "الگوی جغد شب" است. در این الگو روز و شب برای بیمار معکوس می شود این افراد تا نزدیکی های صبح بیدار هستند و باروشن شدن هوا به خواب می روند و تا وسط ظهر خواب هستند . این سیکل .( خواب و بیداری ممکن است توسط افراد جوان تر به علت نوع شغلی تحمل شود( 47 عوامل مختلفی هم برکمیت و هم بر کیفیت خواب تحت تا ثیر گذار هستند . از جمله این عوامل رشد و تکامل است که نقش مهمی در سیکل خواب و بیداری دارند . نیاز انسان به خواب در طی رشد و بلوغ تغییر می کند. همچنین شیوه های رفع نیاز به خواب و استراحت در طی رشد تغییر می نماید. نوزادان بلافاصله بعد از تولد بهخواب عمیق می روند. اکثر نوزادان تقریبا 20-16 ساعت در روز می خوابند. تقریبا نیمی از خواب نوزادان در -REMاست. کودکان نوپا معمولا 14-10ساعت در شبانه روز می خوابند و تا سه سالگی چرت های روزانه خواهندداشت. قصه خواندن یا سرگرم کردن آنها با سایر فعالیت های آرام موجب ایجاد عادات خوب خوابیدن می گردد . 9- 11 ساعت در شب می خوابند. در حدود سن 12 سالگی خواب آنها به 10 - کودکان در سن دبستان عموما 12 ساعت محدود می گردد. مجددا در دوره نوجوانی نیاز به خواب افزایش می یابد که ممکن است با نیاز های وابسته .( 6 ساعت در شب می خوابند( 3 - به رشد در ارتباط باشد. بزرگسالان سالم اغلب 8 با افزایش سن، نیاز به خواب تغییر نمی کند اما کیفیت خواب متفاوت می شود . سالمندان به سختی به خواب می روند و به سختی خواب می مانند.بسیاری از سالمندان دوره های مکرر بیداری در طی شب را تجربه کرده و صبح زود بیدار می شوند( 30 ). بیخوابی یک شکایت ذهنی و عدم رضایت از کیفیت، کمیت، یا زمان خواب است( 31 و 32 ) مطالعات ا پیدمیولوژیک نشان داده است که با افزایش سن شیوع بی خوابی بیشتر می شود و نشانه های آن در بیش از یک سوم جمعیت سالمند ظاهر می گردد( 26 ). تعدادی از محققین تخمین زده اند که در همه جوامع بیش از 50 % مردم 65 سال و بالاتر اختلالات خواب را تجربه می کنند( 2). علاوه بر این، وضعیت تاهل، افسردگی، بیماری های جسمی، نمایه توده بدنی، فاکتور های محیطی و اختلالات روانتی با اختلالات خواب ارتباط ( دارند.( 48 21 فعالیت فیزیکی با افزایش خستگی و در خیلی مواقع با پیشبرد شل شدن عضلات فرد که متعاقب آن خوابپیش می آید، الگوی خواب را تحت تاثیر قرار می دهد . به نظر می رسد که فعالیت جسمانی هر دو خوابREM و non-REMرا افزایش می دهد. ورزش بطور متوسط یک راه سالم برای افزایش خواب است، اما ورزشی که non-REM و ( بطور متناوب 2 ساعت قبل از خواب انجام شود باعث به تاخیر انداختن خواب می شود( 38 استرس عاطفی و اضطراب جزو علل شایع اختلال خواب هستند. افراد نگران ممکن است دراز بکشند ولی بیدار می مانند . به این ترتیب نگرانی افزایش می یابد تا انجا که خواب از چشم آنها می گریزد. به علاوه اگر هم بهخواب روند سیکل خواب دچار اختلال می گرد د و خواب REMکاهش می یابد که خود موجب افزایش استرس واضطراب می شود. ( 3 تنش ناشی از یک بیماری روانی ممکن است باعث پارگی خواب شود. یک نمونه کلاسیک آن بی خوابی در افراد دارای افسردگی ماژور است. تمایل به بیدارشدن در صیح خیلی زود در افراد سالمند افسرده افزایش می یابد. همچنین کاهش کیفیت خواب با تظاهرات سایکولوژیک می تواند ناشی از تغییرات زندگی باشد که شخص سالمند اغلب آن را تجربه می کند. فاکتور های مهمی که باعث تغییر زندگی می شوند شامل محدودیت های جسمی، تنها .( بودن، ترک زندگی خانوادگی و زندگی در مکانهایی مثل خانه سالمندان است( 47 مداخلات فر هنگی نیز از عوامل تاثیر گذار بر کمیت و کیفیت خواب هستند . پرستاران باید اعتقادات و عادات فرهنگی افراد را که بر خواب و استراحت آنان تاثیر می گذارند را بشناسد. اگر چه مراحل تکاملی آنها شبیه به .( هم است ( 38 عقیده بر این است که مواد غذایی حاوی آمینواسید ال تریپتوفان موجب ارتقاء خواب می شود . یک شام . ( سبک حاوی پروتئین قبل از ساعت خواب در بیمارانی که دچار بی خوابی هستند تو صیه می شود( 15 در تعدادی از افراد نو شیدن مقدار کم مشرو بات الکلی با عث خواب می شود ولی مسلم است که خوردن و دلتا می شود .این اثر ممکن است بخشی از پدیده بروز عوارض پس از REM زیاد آن باعث کاهش زمان خواب مصرف بی رویه الکل را تو جیه نماید( 38 ). مصرف الکل درعصرعلاوه بر این که از خواب عمیق جلوگیری می کند .( زمان تحریک پذیری در انتهای شب را افزایش می دهد( ?7 22 کافئین محرک سیستم عصبی مرکزی است و در بعضی افراد ایجاد اختلال درخواب آنها می نماید . مواد حاوی کافئین باعث توانایی فرد در بیدار ماندن می کند .مواد حاوی کافئین مثل قهوه،چای و نوشیدنیهای حاوی کولا می باشند.کاکائو نیز حاوی کافئین است. نیکوتین ماده محرک بوده و کسانی که سیگار می کشند معمو لا مشکلات . ( بیشتری در ارتباط با خواب دارند، آنها به آسانی بیدار می شوند و معتقدند که خواب آنها سبک است( 15 عوامل محیطی از عوامل مهمی هستند که بخصوص در بخش های بیمارستانی باعث بر هم زدن خواب می شوند. زیاد بودن محرکات حسی می تواند راحتی و آسایش بیماران بستری در بیمارستان را مختل کند . سر و صدا، گرمای اتاق، سفتی بالش و نور چراغ ها جزو این عوامل هستند.( 3). عادت های نادرست خواب از علل خیلی شایع پاره کننده های خواب هستند. الگوی خواب و بیداری نامنظم بدلیل سبک زندگی و یا نیاز های کاری می تواند توانایی سیستم سیرکادین را برای تنظیم خواب و بیداری در زمان مناسب تحت تاثیر قرار دهد( 47 ).روشهای مختلف زندگی بر روی الگوی خواب تاثیر می گذارد .افرادی که در نوبت کاری غیر از روز مشغول به کار هستند باید .( ضرورت در نظر گرفتن اولویت ها را در خود اهمیت دهند( 38 بیماری به عنوان یک عامل تنش زای جسمی و روحی عمل می نماید و خواب را تحت تاثیر قرار می دهد .بیماریهای خاص بیش از بقیه باعث اختلالات شدید در خواب می شوند.چند نمونه از آنها عبارتند از :تر شحات معده افزایش می یابند .بسیاری از افراد که دچار زخم معده هستند بهنگام شب،با درد معده بیدار می REM در خواب شوند( 5). بیماری های حاد و مزمن مانند آرتریت ، هایپر تروفی پروستات و بیماری های قلبی عروقی ، دستگاه گوارش و ریوی ممکن است در گسیختن سیکل خواب سالمند دخیل باشند. درد و ناراحتی ممکن است باعث تاخیر در شروع خواب و کم شدن مدت زمان خواب شود. تخریب سیکل خواب و بیداری می تواند با بیماری های دژنراتیو اعصاب مثل بیماری آلزایمر همراه باشد( 47 ).بیماران سالمند به دلیل افزایش نیاز به هورمون رشد جهت ترمیم بافتها .( نیاز به خواب بیشتری دارند. محرومیت از خواب به خودی خود می تواند علت بیماری باشد( 3 را کاهش می دهند و REM بعضی از داروها باعث کاهش کیفیت خواب سالمند می شوند. داروها، خواب یا اثر تحریکی دارند و باعث پارگی سیکل خواب می شوند. این داروها شامل ضد افسردگی ها، آنتی هیستامین ها، برونکودیلاتور ها ، داروهای ضد فشار خون و کورتیکواستروئید ها می باشند. داروهای دیورتیک ها در صورتی که ( شب مصرف شوند باعث بیدار کردن فرد جهت رفتن به دستشویی می شوند( 47 23 نیاز به خواب افراد مختلف متفاوت است :بسیاری از افراد پر خوابند و نیاز به 9 تا 10 ساعت خواب شبانه دارند و برخی از افراد کم خوابند ، ولی طول مدت خواب همیشه با اختلالات خواب ارتباط ندارد . سالمندان در جامعه امروز جزء گروههای بزرگ اجتماعی هستند، زیرا این افراد مدت طولانی تری زندگی می کنند و می توانند باتغییرات .( پیچیده زندگی اجتماعی سازگاری پیدا کنند( 49 اختلالات خواب با کاهش کیفیت خواب ، کاهش مدت زمان خواب و احساس خستگی بعد از بیدار شدن مشخص می شوند. استفاده مکرر از قرص های خواب نیز نشان دهنده اختلالات خواب است ( 50 ). خواب ضعیف ممکن است با کاهش قابل ملاحظه در کیفیت زندگی، افزایش شکایات جسمی و مشکلات اقتصادی بدلیل کاهش فعالیت در محیط کار همراه باشد ( 51 ) حوادث محیط کاری و تصادف با وسایل نقلیه ثانویه به پایین بودن کیفیت .( خواب است( 52 در افراد سالمند اختلال در خواب به وفور ایجاد می شود و بیش از نیمی از مردان و زنان سالمند حداقل یکی از مشکلات خواب را گزارش می کنند( 10 ). سالمندان غالبا در چرخه طبیعی خواب و بیداری اش تفاوت هایی را تجربه می کنند. فقدان خواب مناسب در شب موجب چرت زدن در روز می شود( 15 ). مشکلات خواب بیماران سالمند بطور تیپیک شامل اشکال در خواب رفتن، کم شدن مدت زمان مراحل خواب عمیق، زود بیدار شدن و کاهش زمان کل خواب است. عادت های نادرست خواب مانند بی نظمی در زمان بیدار شدن و چرت روزانه ممکن .( است به بی خوابی کمک کند. اختلالات اولیه خواب در سالمندان شایع تر از جوانان است. ( 47 چهار علامت عمده، وجه مشخصه اکثر اختلالات خواب است : بی خوابی ، پرخوابی ، ن ا بهنجاری خواب (پاراسومنیا) و آشفتگی برنامه خواب – بیداری( 15 ) . در سالمندان علائم اختلالات خواب شامل اشکال در خواب رفتن ، ناتوانی در ابقائ خواب ، زود بیدار شدن و خواب آلودگی زیاد در طول روز است( 47 ). انواعی از فرایند ها ممکن است با خواب و بیداری سالمند تداخل کند( 53 ) که مهمترین آنها بیماری های حاد و مزمن، اثرات داروها، اختلالات روانی، اختلالات اولیه خواب، تغییرات اجتماعی، عادت های نادرست خواب و تغییرات ریتم سیرکادین می باشند. مشکلات خواب و بیداری ممکن است با درمان های نامناسبی که بوسیله بیمار، خانواده، پزشکان یا دیگر .( افراد تیم مراقبتبی شروع می شود شدیدتر گردد( 47 24 بطور کلی اختلالات خواب به دو دسته دیس سومنیا 7 و پاراسومنیا 8 تقسیم مکی شود . دیس سومنیا عبارت است از اختلال در کمیت و کیفیت خواب که شامل مشکلاتی مانند بی خوابی 9 یا عدم توانایی در بخواب رفتن ، پر خوابی (خواب زیاد در طی روز) 10 و نارکولپسی 11 (حملات غیر قابل اجتناب در خواب ) می شود . پاراسومنیا به تغییر در سیکل خواب اطلاق می شود. و شامل مشکلاتی نظیر راه رفتن در خواب، شب ادراری و هراس های شبانه است. آپنه در خواب یک مشکل فیزیولوژیک است که روی سیکل خواب و بیداری اثر گذاشته و .( در این طیقه بندی قرار نمی گیرد( 54 مطالعات اپیدمیولوژیکی در یافته اند که بی خوابی( اشکال در بخواب رفتن یا خواب ماندن ) شایع ترین اختلال خواب گزارش شده در بین افراد جامعه بخصوص سالمندان است و تقریبا 50 % افراد جامعه تعدادی از علائم بی خوابی را دارند( 55 ). بی خوابی با سلامت عمومی ارتباط دارد. خواب خوب برای رفاه جسمی و روحی لازم است. اهمیت خواب با کیفیت از این طریق مشخص شده است که بی خوابی تاثیر معکوس روی سلامت جسمی و ذهنی داشته است( 56 ).ممکن است بی خوابی مداوم یا گذرا باشد. بی خوابی کو تاه مدت معمولا همراه با اضطراب است و یا عارضه ای از یک تجربه اضطراب انگیز (مثل امتحان یا مصاحبه شغلی )است .در برخی افراد بی خواب ی گذرا ممکن است با واکنش سوگ، فقدان عزیزان یا تقریبا هر تغییر یا استرس زندگی مربوط باشد.بی خوابی مداوم گروه نسبتا شایعتری از اختلالات راتشکیل می دهد که در آنها مشکل عمده اختلال در به خواب رفتن است و نه دوام خواب . بیماران اغلب بجز بی خوابی شکایت واضح دیگری ندارند . آنها ممکن است خود اضطراب را احساس نکند،ا ما آن را از طریق فیزیو لوژیک تخلیه نمایند.ممکن است شکایت عمده آنها از احساسات ترس آلود و افکار تکرار شوندهای باشد که مانع از به خواب رفتن انها می شود( 15 ) .یک مطالعه وسیع در اروپا نشان داد که 58 % افرادی که از بی خوابی رنج می برند بطور منظم دارو مصرف می کنند( 57 ). علائم بی خوابی شامل خستگی هنگام روز، کمبود انرژی، اختلال در تمرکز کردن یا تحریک پذیریاست. بی خوابی می تواند علامتی از اختلالات جسمی، روانی، یا .( اختلالات سیرکادین باشد( 56نتایج اختلالات خواب در سالمندان می تواند قابل توجه باشد. کاهش خواب یا استفاده مزمن از داروهای آرام بخش ممکن است منجر به سقوط و تصادف شود( 58 ). همچنین می تواند اثرات جدی روی سیستم قلب و عروق، ریه و اعصاب مرکزی داشته باشد. شواهد ارتباط قوی بین آپنه خواب و فشار خون بالا را نشان می ده ند ( 59 ) . در افراد با دمانس پارگی خواب زیاد اغلب منجر به بستری شدن در سرای سالمندان می شود . برای همین .( دلایل مشکلات خواب در بیماران سالمند باید بطور دقیق مورد ارزیابی و درمان قرار گیرد( 47 پر خوابی عبارت است از خواب مفرط که در آن دوره هایی ازخواب عمیق و طولانی وجود دارد و ممکن است همراه با سختی در بیدار شدن باشد. عقیده بر این است که علت آن ممکن است مربوط به سیستم اعصاب مرکزی باشد . یک شخص مبتلا به پر خوابی ممکن است بیش از 12 ساعت در شب بخوابد و در روز نیز مرتب چرت بزند( 60 ). اصطلاح خواب آلو دگی مفرط روزانه 12 باید در مورد بیمارانی به کار رود که از خواب آلو دگی ناراضی هستند ،استعداد آشکاری دارند که بطور نا گهانی در حالت بیداری به خواب روند ،حملات خواب دارند و نمی توانند بیدار بمانند.این اصطلاح نباید در مورد کسانی به کار رود که فقط به علت خستگی و فر سو دگی خواب آلو ده .( هستند( 54 پر خوابی گذرا و موقعیتی نوعی اختلال در الگوی طبیعی خواب –بیداری است و ازمشخصات آن دشواری مفرط در بیدار ماندن و میل به ماندن در رختخواب برای مدتهای طولانی غیر عادی و یا بر گشتن مکرر به رختخواب در طول روز برای چرت زدن .این الگوی خواب به طور ناگهانی در واکنش به یک فقدان، تعارض یا تغییر جدید و مشخص در زندگی فرد روی می دهد و بسیار کمتر از بی خوابی شیوع دارد . این حالت به ندرت با حملات خواب قطعی یا خواب غیر قابل اجتناب همراه است و در عوض با خستگی یا به خواب رفتن زودتر از معمول یا . ( دشواری در بیدار شدن در هنگام صبح مشخص می شود( 37 بد خوابی یا پاراسومنیا رفتار های دوره ای خواب هستند که به طور ناگهانی در ضمن خواب پدید آمده یا در آستانه بین خواب و بیداری روی می دهند. اکثر پاراسومنیاها در مرحله 3 و 4 خواب روی داده و به سختی به یاد می آیند( 54 ). بروز پاراسومنیا در دوران بزرگسالی را بیشتر به علل سایکوپاتولوژی را مطرح می سازد . در حالی که در دوران کودکی بیشتر توارث و تکامل ساختار مغز در ایجاد پاراسومنیا مطرح می باشد . پاراسومنیا (شب ادراری ، 12 - somnolence 26 خوابگردی، دندان سایی، صحبت در خواب ، بی قراری در خواب، کابوس شبانه ) در دوران کودکی طبیعی تلقی شده و انتظار می رود با پایان دوران خردسالی از میزان آن کاسته و با رسیدن به نوجوانی کاملا برطرف گردند . صاحب .( نظران معتقدند پسران بیش از دختران دچار پاراسومنیا خصوصا شب ادراری باشند( 61 و 62 یکی دیگر از مشکلات خواب اختلال بر نا مه خواب – بیداری است. اختلال بر نامه خواب –بیداری شا مل جا بجایی خواب از دوره شبانه روزی مطلوب است بیماران اغلب نمی توا نند در زمان دلخواه به خواب روند ،هر چند در سایر مواقع می توانند بخوابند .به همین نسبت قادر به بیداری کامل در موقع دلخواه نیستند ولی در سایر مواقع می توانند بیدار شوند . این اختلال دقیقا بیخوابی یا خواب الو دگی ایجاد نمی کند ،هر چند شکایت اولیه بیمار بی خوابی یا خواب آلو دگی است .ناتوانی در به خواب رفتن یا بیدار شدن فقط با پرسش دقیق آشکار می شود . .( اختلا خواب- بیداری را می توان نوعی عدم هما هنگی بین رفتار های خواب و بیداری تلقی کرد( 54 آپنه خواب از مشکلات دیگر بدخوابی است. آپنه به وقفه های تنفسی در خواب گفته می شود. مدت آن 10 اتفاق می افتد. ممکن است این حالت 50 تا 60 بار در طی non-REM و REM تا 15 ثانیه است و در خواب خواب اتفاق بیفتد. آپنه نتیجه جریان نیافتن هوا از دهان و بینی به مدت 10 ثانیه است . این حالت در نوزادان و مردان چاق و زنان در دوران یائسگی مشاهده می گردد( 49 ) . آپنه انسدادی در حین خواب در اثر انسداد راه هوایی نا شی از کلاپس قسمت تحتانی حنجره می با شد یا ناشی از سا ختار های غیر طبیعی دیگر ، نظیر بزرگی لوزه ها و آدنو ئید ها ،انحراف دیواره بینی و بزرگی لو زه ها می باشد ( 15 ). آپنه مرکزی ناشی از کاهش فعالیت عضلات تنفسی به علت ضایعات وارده به مراکز تنفسی است.احتمال وقوع آپنه در صبح بیشتر است زیرا خواب عمیق است . .( سندرم مرگ ناگهانی کودک از مواردی است که علت آن را آپنه موقع خواب ذکر کرده اند( 49 نارکولپسی یک اختلال خواب مزمن است که با خواب آلودگی مفرط در طول روز ، کاتاپلکسی و تظاهرات مانند توهمات هیپنوگوژیک 13 و هیپنوپامپیک 14 و فلج خواب 15 مشخص می REM غیر طبعی دیگرخواب شود( 63 ). نارکولپسی اختلال در عملکرد مکا نیسم های تنظیم کننده خواب و بیداری است. شخص مبتلا به نارکولپسی اغلب درساعات نا منا سب به خواب می رود با وجود اینکه اختلال شنا خته شده است ،ولی حمله خواب می تواند به آسانی با تنبلی ،کمبود فعالیت یا مستی اشتباه شود . در ابتدا علائم در نوجوانی اتفاق افتاده و ممکن است با . ( خواب آلو دگی در طی روز که در این سن متداول است اشتباه شود( 15 کاتاپلکسی حالتی است که نون عضلات بدنبال استرس روحی و یا هیجان عصبی بطور ناگهانی از بین می رود( 64 ) ولی فرد هوشیاری خود را از دست نمی دهد. این حالت چند ثا نیه تا چند دقیقه طول می کشد . بیماران دچار نارکو لپسی در 50 تا 70 % موارد از کاتاپلکسی رنج می برند از حالات دیگری که ممکن است همراه نارکولپسی دیده شود اتوماتیسم و فراموشی می باشد. بدین صورت که بیمار برای چند ثانیه یا بیشتر بویژه بعد از ظهرها هنگام انجام کار دچار گیجی و حرکات خود کار می گردد و به آنچه انجام می دهد آگاه نیست. همچنین فرد مبتلا به سوالات پاسخ مناسب نمی دهد و قادر به اجرای کارهای پیچیده نمی باشد.بزودی بیمار به شرایط عادی باز .( می گردد و وضعیتی که داشته است رابه یاد نمی آورد ( 37 محرو میت از خواب عبارتست از کا هش مقدار، ثبات و کیفیت خواب ،که ممکن است نا شی از کا هش با شد( 65 ). بطور کلی ، اثرات محرو میت از خواب بطور فزا ینده تقریبا بعد از 35 non-REM یا REM خواب . ( سا عت بیداری مدا وم ظاهر می شود( 66 محرو میت از خواب مشکلی است که بیشتر مددجویان به علت کم خوابی دارند . علت آن می تواند بیماری (برای مثال تب،مشکلات تنفسی ،درد )تنش عاطفی ،داروها، محیط آشفته (برای مثال مراقبت های مکرر پرستاری ) و تغییر در زمان خواب در نتیجه نو بت کاری باشد( 15 ) . در محرومیت از خواب هم مدت زمان و هم کیفیت خواب باید مورد توجه قرار گیرد . بدنبال محرومیت از خواب خوب آلودگی مفرط و کاهش فعالیت های روانی حرکتی ثابت شده است. فقدان خواب ممکن است باعث تغییرات خلقی، عملکرد خودکار و سیستم ایمنی گردد . محرومیت از خواب در افراد سالمند باعث افزایش خواب آلودگی زیاد در طول روز و درنتیجه مخاطرات شغلی و تصادفات می .( گردد( 65 ). همچنین باعث آسیب های شناختی می شود( 47 28 16 هم یک اختلال حسی حرکتی وهم یک اختلال خواب معمول است که (RLS) سندرم بیقراری پاها با ناراحتی حسی عمیق در پا و مشخص می شود. با استراحت ناراحتی تشدید می گردد و فرد به اجبار پاها را حرکت دو نوع است: اولیه و ثانویه. نوع اولیه RLS . می دهد در شب نیز علائم شدیدتر است و خواب فرد مختل می شوذ .( جنبه ارثی دارد ولی نوع ثانویه در اثر کمبود آهن، حاملگی، نارسایی شدید کلیه،و شاید نوروپاتی ایجاد می گردد( 67 ثانویه دارند شروع مشکل آنها از 65 سال یا بیشتر است در حالی که نوع ارثی آن RLS در بیش از 70 % افرادی که به خاطر کمبود آهن مغز و آسیب نوروترانسمیتر RLS خیلی زودتر شروع می شود( 68 )از نظر پاتولوژی شاید دوپامینرژیک در ساب کورتکس مغز باشد. بخاطر همین در خط اول درمان داروهای دوپامینی مورد استفاده قرار می .( گیرند( 67 افرادی که دچار سندرم بیقراری پاها هستند بهنگام دراز کشیدن تجربیات نا مطلو بی را در پا ها مثل گر فتگی و کرختی پاها و احساس سوزش و خارش پا ها را دارند .معمو لا این احساسات در ساق پا هستند،اما آنها ممکن است در هر جایی از مچ پا تا انگشتان اتفاق بیفتد . بیماران هنگام رخ دادن این احساسات ، حالت نا پایدار را در پا ها هنگام حر کت پیدا خو اهند کرد .ما ساژ دادن پاها ،پیاده روی ،خم کردن زا نوها و حرکت دادن پاها گا هی می توانند حا لت تسکینی داشته با شند( 37 ). داروهای ضد تشنج و مخدر ها به راحتی بیمار کمک می کنند. در نوع .( ثانویه باید عوامل زمینه ساز بر طرف شود ( 67 کیفیت خواب یکی از شاخص های اصلی کیفیت زندگی است . و یک بعد مهم در زندگی جمعیت سالمند محسوب می شود. مخصوصا در سالمندانی که ازیک یا چند ناخوشی رنج می برند و تحت درمان چند گانه هستند. خواب اغلب در افراد حتی زمانی که رفاه و آسایش فرد مطرح است مورد ارزیابی و توجه قرار نمی گیرد . توجه به خواب در سالمندان از اهمیت بیشتری برخوردار است. چرا که اغلب علت کاهش کیفیت زندگی در افراد سالمند بدخوابی است. در دوره سالمندی خواب سبک می شود با چندین مرتبه بیداری در طول شب و خوا ب آلودگی زیاد هنگام روز همراه است. تحقیقات نشان داده است خواب با کیفیت ضعیف بعد از سردرد و اختلالات گوارشی در رتبه سوم مشکلات سالمندان قرار دارد و یکی از شکایات شایع و دلیل مراجعه افراد سالمند به پزشکان .( استتوجه به کیفیت خواب به دو دلیل مهم است. اول اینکه شکایات مربوط به کیفیت خواب شایع هستند . زمان به خواب رفتن و مشکلات خوابیدن فاکتورهای مهمی هستند که روی کیفیت خواب تاثیر می گذارند و تقریبا 15 الی 35 درصد این مشکلات را تشکیل می دهند. ثانیا کیفیت خواب پایین نشان دهنده بسیاری از بیماری ها است. اختلال در کیفیت خواب می تواند باعث اختلال در احساسات ، افکار و انگیزه های فرد شود. علائم جسمی و شناختی افرادی که کیفیت خواب نامطلوب دارند شامل خستگی، عدم تمرکز، کسلی، آستانه درد پایین ، عصبی بودن، اضطراب ، افکار غیر منطقی، توهم، بی اشتهایی و یبوست می باشد. این افراد مستعد آسیب و صدمه مثل .( تصادف هستند( 33 اگر چه عملکرد خواب به طور روشن فهمیده نشده است لیکن بطور کلی پذیرفته شده است که خواب برای رفاه، سالم بودن و حفظ سلامتی لازم است( 2). بیماران بستری اغلب از خواب آشفتگی شکایت می کنند . این شکایت می تواند از عوامل متعدد خارجی(برون زا) مثل سرو صدای محیط، نور و مداخله مکرر پرسنل و یا عوامل داخلی(درون زا) نیز مثل هذیان، افسردگی، استرس، عدم توانایی در راحت خوابیدن و درد باشد. اگر چه به نظر می رسد بیماران ظاهرا در بیمارسنان می خوابند ولی اثرات مطلوب خواب مثل نیرو بخشی و عدم احساس خستگی در آنان ایجاد نمی شود. بنابراین خواب ضعیف و بی کیفیت می تواند اثرات زیان آوری بر سلامت و بهبود ی بیمار .( داشته باشد( 16 ) که دلایل آن به سه گروه تقسیم می شوند: محیطی، فیزیولوژیکی و روانی( 23دوگان 17 و همکاران مطالعه ای تحت عنوان بررسی کیفیت خواب در بیماران بستری( 2005 ) انجام دادند . هدف از مطالعه آنها ارزیابی و مقایسه کیفیت خواب در بیماران بستری با گروه کنترل بود . گروه کنترل را افرادی مانند معلمان، کارمندان و گارگران و کارکنان دانشکده های علوم پزشکی و بیمارستان تشکیل می دادند. افراد گروه کنترل بدون اختلال خواب و سایر مشکلات بهداشتی بودند . این تحقیق در بیمارستان آموزشی جمهور یت ( ترکیه انجام شد. تعداد نمونه 150 نفر بیماربستری بودند(بخش روان 50 نفر، ارتوپدی + جراحی (Cumhuriyet 17 -Dogan 30 عمومی+ جراحی قلب + اورولوژی 50 نفر ، بخش های داخلی + بخش توراکس + بخش عفونی + بخش نوتوانی و فیزوتراپی 50 نفر ) . گروه کنترل نیز 50 نفر بود . محققین ابتدا با کمک یک فرم، اطلاعات دموگرافیکی بیماران را تهیه کردند. سپس با کمک ایندکس کیفیت خواب پیتسبرگ وضعیت خواب افراد را مشخص نمودند . در پایان مشخصات دوموگرافیکی و متغییرهای مربوط به بیماری با مشخصات خواب مقایسه شدند. نتایج این تحققین نشان داد که پایین ترین کیفیت خواب در بخش بیماران روانی تجربه می شود.همچنین کیفیت خواب در زنان پایین تر از مردان است و کیفیت خواب در بیماران نسبت به گروه کنترل پایین تر است. نهایتا این محقیقین نتیجه گیری می کنند که افراد تیم درمان باید با مفهوم خواب و مشکلات ناشی ار آن آشنا باشند و مداخلات لازم راهنگام نیاز .( بیماران انجام دهند( 70 یلان 18 و همکاران مطالعه ای تحت عنوان کیفیت خواب و فاکتور های مختل کننده آن در بیماران سالمند بستری( 2000 ) انجام دادند. هدف از مطالعه بررسی کیفیت خواب و فاکتور های مختل کننده آن و تعیین عوامل پیش بینی کننده موثر بر کیفیت خواب در بیماران سالمند بستری بود. تعداد نمونه ها 100 بیمار بود که از دو بخش داخلی عمومی در یکی از بیمارستانهای آموزشی دانشگاه علوم پزشکی تانگجی چین انتخاب شدند. ابزار های 19 و پرسشنامه (QSQ) مورد استفاده شامل فرم مربوط به اطلاعات بهداشتی و دموگرافیک، پرسشنامه کیفیت خواب 20 بودند که توسط محقق بازسازی شدند. اعتبار محتوای این ابزارها به (FASQ) فاکتورهای مختل کننده خواب 0 بود که از طریق آزمون مجدد تعیین شده بود. برای / 0 بود. پایایی این دو ابزار بترتیب 75 / و 77 / 0 و 91 / ترتیب 81 آنالیز اطلاعات از آزمونهای توصفی و رگرسیون استفاده شد. نتایج مطالعه شامل موارد زیر بود: 1- کیفیت کلی خواب بیماران در این مطالعه پایین بود. 2- مجموعا 33 فاکتور به عنوان مختل کننده خواب توسط بیماران در این مطالعه گزارش شدند که شیوع آنان متفاوت بود. سه فاکتور بیشترین فراوانی را داشتند که مربوط به گروه زیر بودند : در گروه فاکتور های جسمی سرفه ( 40 %) و تکرر ادرار ( 37 %) نقش داشت. در گروه فاکتورهای فیزیولوژیک نگرانی در باره بیماری( 24 %) و عدم انجام فعالیت های معمول قبل از خواب( 16 %) و در گروه فاکتور های محیطی سر و - صدای مربوط به بیماران دیگر یا همراه آنان ( 47 %) و متکای نامناسب ( 44 %) مهمترین فاکتور ها بودند . 3 18 - Yilan 19 - Quality of Sleep Questionnaire 20 - Factors Disturbing Sleep Questionnaire 31 33 % تغییر / فاکتورهای جسمی و محیطی بطور معنی دار پیش بینی کننده کیفیت خواب بودند و می توانستد 8 پذیری کیفیت خواب را بین بیماران سالمند بستری روشن سازند اما فاکتور های فیزیولوژیک قادر به پیش گویی .( کیفیت خواب نبودند( 71 لای 21 مطالعه ای تحت عنوان خ ود گزارشی چرت زدن و خواب شبانه در سالمندانی که بیخوابی دارند( 2005 ) انجام داد. هدف از مطالعه بررسی ارتباط کیفیت خواب شبانه با الگوی چرت زدن در سالمندانی بود که از بی خوابی شاکی بودند. همچنین هدف دیگر عبارت بود از مقایسه کیفیت خواب شبانه بین گروهی که در طو ل روز چرت می زدند و گروهی که چرت زدن نداشتند. نمونه گیری به روش آسان انجام شده و محل نمونه گیری - خانه سالمندان شهر تایچانگ چین بوده است. محدوده سنی نمونه ها که بی خوابی را گزارش می کردند بین 83 67 بود. نمره کیفیت خواب همه شرکت کننده ها بیش از 5 بوده که با ایندکس کیفیت / 60 سال و میانگین آن 1 مشخص شده بود. شیوع چرت زدن ، تکرر و طول مدت چرت زدن بوسیله مصاحبه با (PSQI) خواب پیتسبرگ شرکت کننده ها معلوم شد. کیفیت خواب ، تاخیر در بخواب رفتن، زمان خواب رفتن، کارایی خواب، اختلالات (n= اندازه گیری شده بود . 64 % نمونه ها ( 38 PSQI خواب، استفاده از دارو و خواب غیر مفید در طول روز با چرت زدن را گزارش کرده بودند. سن، جنس و قومیت روی الگوی چرت زدن تاثیر نداشت . کیفیت کلی خواب ، .( r= 0/ 0 و 24 / و ( 26 ( p>0/ کارایی خواب و اختلال خواب با شیوع چرت زدن ارتباط معنی دار نداشت ( 05 پیدا نشد. گروه ( r=0/ و 31 p>0/ همچنین ارتباط معنی داری بین کیفیت کلی خواب و طول مدت چرت زدن(( 05 آنان ( t=2/ و 1 p<0/ و کارایی خواب ( 50 ( t= 2/ و 2 p< 0/ سالمندانی که چرت می زدند کیفیت کلی خواب ( 50 نسبت به گروهی که چرت نداشتند بهتر بود. محقق بر اساس یا فته های خود پیشنهاد می کند که افراد تیم مراقبت .( لازم نیست برای بهبود الگوی خواب شبانه ، بیماران سالمند را از چرت زدن روزانه منع کنند( 72 آندوسکاین 22 مطالعه ای تحت عنوان فاکتور های همراه با خواب ضعیف و کیفیت زندگی در سال 2008 انجام داد. هدف مطالعه تعیین عوامل موثر بر کیفیت خواب و بررسی ارتباط بین کیفیت خواب و کیفیت زندگی بود . 21 - Lai 22 - Andruskiene 32 23SF- کیفیت خواب بوسیله یک پرسشنامه استانداد ارزیابی شد .برای ارزیابی ک یفیت زندگی از پرسشنامه 36 استفاده شد. اطلاعات ذهنی در باره کیفیت خواب از 1602 نفر بصورت راندم بدست آمد که 600 آنها مرد و توسط 1016 نفر پر شد که 379 نفر مرد و SF- 35 سال بود. 36 - 1002 نفر زن بودند و دامنه سنی آنها نیز 75 24 خواب ضعیف از طریق آنالیز رگرسیون OR . 637 زن بودند. وضعیت سلامتی با پرسشنامه سلامتی ارزیابی شد لوجستیک دوطرفه محاسبه شد. نتایج مطالعه نشان داد عدم رضایت از خواب در زنان 45 تا 74 سال بیشتر از زنان 35 تا 44 سال بود. مردان بیشتر در سن 55 تا 64 سال، نسبت به سایر سنین از خواب خود ناراضی شیوع نارضایتی از خواب در هر دو جنس با وضعیت تاهل ارتباطی نداشت . زنان با تحصیلات .(P< بودند( 0.05 همچنین .(P< ابتدایی بیشتر از خواب خود نسبت به کسانی که تحصیلات دانشگاهی داشتند ناراضی بودند ( 0.05 در مردان .(P< شیوع نارضایتی از خواب در زنانی که درآمد ماهیانه کم داشتند و یا بیکار بودند بیشتر بود ( 0.001 نیز این تفاوت ها مشاهده شد ولی اختلاف آن از نظر آماری معنی دار نبود. همچنین نتایج مطالعه این محققین نشان داد که وضعیت سلامتی نامناسب، تاخیر در شروع خواب بیش از 15 دقیقه در روز های کاری، حوادث استرس زای مکرر ، بیداری های منظم در طول شب از پیش بینی کننده های کیفیت خواب ضعیف در مردان بود. در زنان، خواب کمتر از 7 ساعت، حوادث استرس زای مکرر، وضعیت سلامتی نامناسب، تاخیر در شروع خواب بیش از 15 دقیقه در روز های کاری، بیداری های منظم در طول شب خواب ضعیف را پیش بینی می کردند .همچنین افرادی که کیفیت خواب آنان ضعیف بود از کیفیت زندگی پایینی بر خوردار بودند وکیفیت خواب ضعیف آنان همه ابعاد .( کیفیت زندگی آنها را کاهش داده بود( 73
Abstract
منابع و ماخذ
بحث و نتیجه گیری
پیشنهادات
روش اجرای طرح ( به طور کامل ذکر شود)
معیارهای ورود و خروج مطالعه
WorkPlace
اهداف و فرضیاتالف ) هدف کلی : تعیین کیفیت خواب و عوامل مرتبط با آن در بیماران سالمند بستری در بخش های مختلف بیمارستانهای شهرستان کاشان سال 1388 ب ) اهداف جزئی : . تعیین کیفیت خواب بیماران سالمند بستری در بخش های مختلف بیمارستانهای شهرستان کاشان سال 1388 تعیین عوامل مرتبط با کیفیت خواب سالمندان بستری در بخش های مختلف بیمارستانهای شهرستان کاشان سال . 1388 مقایسه عوامل مرتبط با کیفیت خواب در گروهی که کیفیت خواب نا مطلوب دارند(گروه مورد) و گروهی که کیفیت خواب مطلوب دارند( شاهد) در بیماران سالمند بستری در بخش های مختلف بیمارستانهای شهرستا ن کاشان . سال 1388 ج) اهداف کاربردی: -1 تعیین کیفیت خواب سالمندان بستری و پیشنهاد اقدامات لازم جهت بهبود آن -2 مقایسه کیفیت خواب سالمندان بستری با مراکز مشابه آن در داخل و یا خارج کشور -3 تعیین عوامل مرتبط با کیفیت خواب و پیشنهاد برای تقویت عوامل مثبت و برطرف کردن عوامل مختل کننده .
فهرست مطالب
تعریف واژگان
چکیدهچکیده سابقه و هدف: همه انسانها دارای یک سری نیازهای جسمی هستند. سلامت جسمی افراد منوط به این است که چگونه با این نیاز ها برخورد شود. خواب از جمله نیازهای جسمی اولیه و از متغیرهای مهم سلامتی محسوب می شود. یا افزایش سن، نیاز به خواب تغییر نمی کند اما کیفیت خواب متفاوت می شود. تحقیقات کمی در باره کیفیت و الگوی خواب افراد سالمند بستری صورت گرفته است. از این رو با توجه به شکایت زیاد سالمندان بستری از بی خوابی و کمبود تحقیقات در این زمینه در ایران و کاشان، تصمیم گرفته شد مطالعه ای تحت عنوان بررسی کیفیت خواب و عوامل مرتبط با آن در بیماران سالمند بستری در بخش های مختلف بیمارستانهای شهرستان کاشان سال 1385 انجام شود. مواد و روشها: این پژوهش از نو ع مقطعی است که روی 390 بیمار سالمند بالی 65 سال بستری در بخش های مختلف انجام شد . برای جمع آوری اطلاعات از پرسشنامه Sequentional بیمارستان های کاشان انجام شد. انتخاب نمونه به صورت استفاده شد. پرسشنامه شامل دو قسمت بود. قسمت اول پرسشنامه سوالات دموگرافیک و عمومی و قسمت دوم سوالات ایندکس 0 گزارش شده است و کیفیت خواب را بررسی می کند. حداقل نمره بدست / کیفیت خواب پیتسبرگ بود که پایایی آن با الفا کرونباخ 83 آمده صفر و حداکثر آن 21 است. نمره بالاتر کیفیت پایین خواب نشان می دهد. داده ها بوسیله جداول ارائه و با اشتفاده از تست های آماری تجزیه و تحلیل صورت گرفت. (70/ 89 ) و بیسواد( 8 / 55 ) ، متاهل( 5 / 71 بود. اکثر نمونه ها مرد( 4 /8± 5/ یافته ها: نتایج مطالعه نشان داد میانگین سنی افراد 9 63 درصد بود . کیفیت کلی / 61 درصد نمونه ها از اختلال خواب قبل از بستری شاکی بودند و این شکایت در دوره بستری 8 / بودند. 8 ± 4/ 8) پایین تر از مردان( 9 /32 ± 4/ 7). همچنین کیفیت کلی خواب در زنان ( 33 /2 ± 4/ خواب بیماران سالمند بستری پایین بود( 8 6/22 ) بود ولی در بررسی کیفیت اجزای خواب بر حسب جنس، مدت زمان خواب و کفایت و کارایی خواب تفاوتی میان دو جنس 9)، در بعد فردی و روانی /3 ± 4/ مهمترین عوامل مرتبط با کیفیت خواب، در بعد جسمی تنگی نفس ( 56 .( p>0/ مشاهده نشد. ( 05 10 ) بودند که خواب سالمندان بستری را نسبت به /1 ± 4/ 8) و در بعد محیطی محرک نوری( 76 /77 ± 4/ تغییر عادات خواب ( 35 و مقایسه نمره میانگین آنها (p<0/ سایر عوامل مختل می کردند. کیفیت خواب با نوع اختلال خواب ارتباط معنی دار داشت ( 0001 9). همچنین بین /76 ± 4/ بیانگر این بود که تاخیر در خواب رفتن بیش از سایر اختلالات باعث کاهش کیفیت خواب شده بود ( 12 یعنی کیفیت خواب در کسانی که بیماری های تنفسی و خونی (p<0/ کیفیت خواب و نوع بیماری ارتباط معنادار وجود داشت( 0001 داشتند نامطلوب تر از سایر بیماری هایی چون دیابت، ارولوژی،چشم و گوش، گوارش،اعصاب، قلب و عروق و شکستگی بود . چرت روزانه تاثیری روی کیفیت خواب نداشت ولی بررسی اجزای خواب بر حسب چرت زدن در طول روز نشان داد که چرت روزانه فقط روی (p<0/ عملکرد افراد سالمند در طول روز تاثیر گذار بوده و باعث کاهش آن شده بود ( 0001 نتیجه گیری: نتایج نشان دادند کیفیت خواب بیماران سالمند بستری نامطلوب بود در حالی که نقش خواب برای حفظ انرژی و سلامتی ثابت شده است. بنابراین خواب ضعیف و نامطلوب تاثیرات جدی بر روند بهبودی این بیماران می گذارد از این رو افراد تیم درمان باید تلاش کنند که نیازهای بیماران سالمند بستری مثل خواب و اختلالات آن را شناسایی کنند و ضمن حذف عوامل موثر بر خواب، فعالیت هایی را که باعث بهبود خواب مطلوب آنان می شود را گسترش دهند.
پیشینه پژوهشدوگان 17 و همکاران مطالعه ای تحت عنوان بررسی کیفیت خواب در بیماران بستری( 2005 ) انجام دادند . هدف از مطالعه آنها ارزیابی و مقایسه کیفیت خواب در بیماران بستری با گروه کنترل بود . گروه کنترل را افرادی مانند معلمان، کارمندان و گارگران و کارکنان دانشکده های علوم پزشکی و بیمارستان تشکیل می دادند. افراد گروه کنترل بدون اختلال خواب و سایر مشکلات بهداشتی بودند . این تحقیق در بیمارستان آموزشی جمهور یت ( ترکیه انجام شد. تعداد نمونه 150 نفر بیماربستری بودند(بخش روان 50 نفر، ارتوپدی + جراحی (Cumhuriyet 17 -Dogan 30 عمومی+ جراحی قلب + اورولوژی 50 نفر ، بخش های داخلی + بخش توراکس + بخش عفونی + بخش نوتوانی و فیزوتراپی 50 نفر ) . گروه کنترل نیز 50 نفر بود . محققین ابتدا با کمک یک فرم، اطلاعات دموگرافیکی بیماران را تهیه کردند. سپس با کمک ایندکس کیفیت خواب پیتسبرگ وضعیت خواب افراد را مشخص نمودند . در پایان مشخصات دوموگرافیکی و متغییرهای مربوط به بیماری با مشخصات خواب مقایسه شدند. نتایج این تحققین نشان داد که پایین ترین کیفیت خواب در بخش بیماران روانی تجربه می شود.همچنین کیفیت خواب در زنان پایین تر از مردان است و کیفیت خواب در بیماران نسبت به گروه کنترل پایین تر است. نهایتا این محقیقین نتیجه گیری می کنند که افراد تیم درمان باید با مفهوم خواب و مشکلات ناشی ار آن آشنا باشند و مداخلات لازم راهنگام نیاز .( بیماران انجام دهند( 70 یلان 18 و همکاران مطالعه ای تحت عنوان کیفیت خواب و فاکتور های مختل کننده آن در بیماران سالمند بستری( 2000 ) انجام دادند. هدف از مطالعه بررسی کیفیت خواب و فاکتور های مختل کننده آن و تعیین عوامل پیش بینی کننده موثر بر کیفیت خواب در بیماران سالمند بستری بود. تعداد نمونه ها 100 بیمار بود که از دو بخش داخلی عمومی در یکی از بیمارستانهای آموزشی دانشگاه علوم پزشکی تانگجی چین انتخاب شدند. ابزار های 19 و پرسشنامه (QSQ) مورد استفاده شامل فرم مربوط به اطلاعات بهداشتی و دموگرافیک، پرسشنامه کیفیت خواب 20 بودند که توسط محقق بازسازی شدند. اعتبار محتوای این ابزارها به (FASQ) فاکتورهای مختل کننده خواب 0 بود که از طریق آزمون مجدد تعیین شده بود. برای / 0 بود. پایایی این دو ابزار بترتیب 75 / و 77 / 0 و 91 / ترتیب 81 آنالیز اطلاعات از آزمونهای توصفی و رگرسیون استفاده شد. نتایج مطالعه شامل موارد زیر بود: 1- کیفیت کلی خواب بیماران در این مطالعه پایین بود. 2- مجموعا 33 فاکتور به عنوان مختل کننده خواب توسط بیماران در این مطالعه گزارش شدند که شیوع آنان متفاوت بود. سه فاکتور بیشترین فراوانی را داشتند که مربوط به گروه زیر بودند : در گروه فاکتور های جسمی سرفه ( 40 %) و تکرر ادرار ( 37 %) نقش داشت. در گروه فاکتورهای فیزیولوژیک نگرانی در باره بیماری( 24 %) و عدم انجام فعالیت های معمول قبل از خواب( 16 %) و در گروه فاکتور های محیطی سر و - صدای مربوط به بیماران دیگر یا همراه آنان ( 47 %) و متکای نامناسب ( 44 %) مهمترین فاکتور ها بودند . 3 18 - Yilan 19 - Quality of Sleep Questionnaire 20 - Factors Disturbing Sleep Questionnaire 31 33 % تغییر / فاکتورهای جسمی و محیطی بطور معنی دار پیش بینی کننده کیفیت خواب بودند و می توانستد 8 پذیری کیفیت خواب را بین بیماران سالمند بستری روشن سازند اما فاکتور های فیزیولوژیک قادر به پیش گویی .( کیفیت خواب نبودند( 71 لای 21 مطالعه ای تحت عنوان خ ود گزارشی چرت زدن و خواب شبانه در سالمندانی که بیخوابی دارند( 2005 ) انجام داد. هدف از مطالعه بررسی ارتباط کیفیت خواب شبانه با الگوی چرت زدن در سالمندانی بود که از بی خوابی شاکی بودند. همچنین هدف دیگر عبارت بود از مقایسه کیفیت خواب شبانه بین گروهی که در طو ل روز چرت می زدند و گروهی که چرت زدن نداشتند. نمونه گیری به روش آسان انجام شده و محل نمونه گیری - خانه سالمندان شهر تایچانگ چین بوده است. محدوده سنی نمونه ها که بی خوابی را گزارش می کردند بین 83 67 بود. نمره کیفیت خواب همه شرکت کننده ها بیش از 5 بوده که با ایندکس کیفیت / 60 سال و میانگین آن 1 مشخص شده بود. شیوع چرت زدن ، تکرر و طول مدت چرت زدن بوسیله مصاحبه با (PSQI) خواب پیتسبرگ شرکت کننده ها معلوم شد. کیفیت خواب ، تاخیر در بخواب رفتن، زمان خواب رفتن، کارایی خواب، اختلالات (n= اندازه گیری شده بود . 64 % نمونه ها ( 38 PSQI خواب، استفاده از دارو و خواب غیر مفید در طول روز با چرت زدن را گزارش کرده بودند. سن، جنس و قومیت روی الگوی چرت زدن تاثیر نداشت . کیفیت کلی خواب ، .( r= 0/ 0 و 24 / و ( 26 ( p>0/ کارایی خواب و اختلال خواب با شیوع چرت زدن ارتباط معنی دار نداشت ( 05 پیدا نشد. گروه ( r=0/ و
روش پژوهش(جامعه، محیط پژوهشی،حجم نمونه و چگونگی تعیین،...)روش پژوهش روش پژوهش در این بررسی شامل نوع پژوهش ،جامعه پژوهش ،نمونه پژوهش مشخصات واحدهای پژوهش، محیط پژوهش روش گرد آوری داده ها و روش تجزیه و تحلیل داده ها است. نوع پژوهش : پژوهش از نوع مقطعی بود. جامعه پژوهشی : 35 سالمندان بستری بخش های مختلف بیمارستانی که در مدت پژوهش در یکی از بیمارستانهای بهشتی و متینی بستری بودند. چون اختلالات روانی با اختلال خواب همراه می باشد و این بیماران تحت داروهای روانگردان قرار دارند; بیماران بیمارستان اخوان و شبیه خوانی به علت ویژگی های بیماران در این مطالعه قرار نگرفتند. نمونه پژوهش و مشخصات آن (با ذکر شماره ): هر فرد بالای 65 سال که در بخشهای مختلف بیمارستان های بهشتی و متینی کاشان بستری بود. مشخصات : – نمونه مورد حتما یک شب بستری باشد – بیمار در زمان جمع آوری نمونه کاملا هوشیار باشد – بیمار قدرت پاسخ گفتن به سوالات را داشته باشد محیط پژوهشی : بیمارستانهای بهشتی و متینی شهر کاشان بود . حجم نمونه و چگونگی تعیین آن : با توجه به اینکه تقریبا 47 % افراد سالمند بستری دچار اختلال خواب می 0 برابر با 384 نفر تعیین شده است( 39 ) که در مجموع 390 / 0 و با دقت 05 / شوند تعداد نمونه با درجه اطمینان 95 نفر گردآوری شد. . انجام شد تا حجم نمونه تکمیل گردید . Sequentional چگونگی انتخاب نمونه : انتخاب نمونه به صورت
روش جمع آوری اطلاعاتابزار جمع آوری داده ها پرسشنامه دو قسمتی است. قسمت اول سوالات مربوط به عوامل مرتبط با کیفیت خواب می باشد. این اطلاعات با استفاده از مطالعه کتابخانه ای تهیه شده است. قسمت دوم پرسشنامه ایندکس کیفیتخواب پیتسبرگ[The Pittsburgh Sleep Quality Index (PSQI)]است که یک پرسشنامه خودگزارشی است و کیفیت خواب را بررسی می کند( 34 ) و یک ابزار استاندارد برای اندازه گیری کیفیت و الگوی خواب افراد سالمند است. این پرسشنامه دارای 18 سوال است. این 18 سوال در 7 جزء طبقه بندی می شود : 37 جزء اول مربوط به کیفیت خواب بطور ذهنی است که با سوال 9 مشخص می شود. جزء دوم مربوط به تاخیر در خواب رفتن است که نمره آن با میانگین نمره سوال 2 و نمره قسمت الف سوال 5 محاسبه خواهد شد. جزء سوم مربوط به مدت زمان خواب بودن است که با سوال 4 مشخص می شود. جزء چهارم مربوط به کارائی و موثر بودن خواب بیمار است. نمره آن با تقسیم کل ساعت خواب بودن بر کل ساعتی که بیمار در بستر قرار می گیرد ضربدر 100 محاسبه شد. جزء پنجم مربوط به اختلالات خواب است و با محاسبه میانگین نمرات ایتم های سوال 5 از ب، ج، د، ذ، ر، ز، ه، م تا ن بدست می آید. جزء ششم مربوط به مصرف دارو های خواب آور است که با سوال 6 مشخص می شود. جزء هفتم مربوط به عملکرد نامناسب در طول روز است که با میانگین نمرات سوال 7 و 8 مشخص می شود. امتیاز هر سوال بین 0 تا 3 است و امتیاز هر جزء نیز حداکثر 3 می باشد. مجموع نمرات این هفت جزء، نمره کل ابزار را تشکیل می دهد که دامنه آن از 0 تا 21 است. هر چه نمره بدست آمده بالاتر باشد کیفیت خواب پایین تر 0 و پایایی آن با آزمون / با الفا کرونباخ 80 PSQI است. نمره بالاتر از 6 دلالت بر کیفیت ضعیف خواب دارد. اعتبار 0 گزارش شده است. ( 33 ). برای تکمیل پرسشنامه ها پژوهشگر و / 0 تا 98 / مجدد بررسی شده است که بین 93 همکاران روزانه به هریک از بیمارستانهای بهشتی و متینی و بخشهای مربوطه مراجعه می کردند و با یافتن نمونه های واجد شرایط، و با توجه به رضایت بیمار و بیان اهداف پژوهش پرسشنامه از پیش تهیه شده را بصورت مصاحبه تکمیل می کردند. اعتبار علمی جهت تعیین اعتبار علمی پرسشنامه از روش اعتبار محتوی استفاده شد. به این ترتیب که محتوای پرسشنامه توسط اعضاء هیات علمی دانشکده پرستاری کاشان مورد بررسی و قرار گرفت . سپس نظرات و اصلاحات لازم در آن اعمال و مورد استفاده قرار گرفت. روش تجزیه و تحلیل داده ها جهت دستابی به نتایج و یافته های پژوهش، ابتدا پرسشنامه کد گذاری شد و سپس اطلاعات جمع آوری شده به وسیله تست های آماری مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. روش توصیف ، و تحلیل اطلاعات :برای توصیف وتحلیل داده ها ابتدا پرسشنامه ها کدگذاری و وارد برنامه آماریSPSS
دانستنیهای پژوهش( چارچوب پنداشتی)چهارچوب پنداشتی این پژوهش را مفهوم خواب با تاکید برسالمندی تشکیل می دهد . هزاران مقاله در مورد خواب و اختلالات آن هر سال در مجلات پزشکی و روانشناسی منتشر می شود و تا به امروز بیش از 80 نوع اختلال خواب توصیف شده و توضیح داده شده است. با وجود تلاش های زیاد هنوز تعریف مشخصی برای اینکه چرا ما می خوابیم ارائه نشده است. خواب یک فرایند غیر فعال نیست بلکه حالتی فعال است که به پیچیدگی بیداری ( کامل است باشد. مغز در زمان خواب در حال استراحت نیست بلکه درگیر فعالیت های گسترده متفاوتی است( 35 بشر احتیاجات و نیازهای فیزیکی اجتماعی احساسی و فکری دارد. سلامت جسمانی و روانی به چگونگی برآورده شدن این احتیاجات اساسی بستگی دارد. خواب هم یکی از احتیاجات فیزیکی برای تمام انسانها می باشد . بنابراین خواب بر کیفیت زندگی تاثیر می گذارد و به عنوان یک متغیر مهم سلامتی محسوب می شود ( 1). سلامت جسمی و روانی افراد به خواب و استراحت کافی بستگی دارد .بدون خواب و استراحت منا سب توانایی تمرکز و .( تصمیم گیری و شر کت در فعا لیت های روزانه زندگی کاهش مییابد( 15 وقتی افراد در حال استراحت هستند ، معمو لا احساس آرامش روحی و جسمی و رهایی از اضطراب می کنند. استراحت فقط عدم حرکت نیست ،وقتی که افراد در حال استراحت هستند ،در وضعیت فعالیت جسمی و روحی هستند که باعث سر زنده شدن آنها می شود و آنها را برای انجام فعالیت روزانه آماده می کند .بر طبق یکی از تعاریف متداول، خواب به عنوان یک مرحله عدم هوشیاری توصیف شده است که در طی آن مغز استراحت می کند .( و فرد می تواند با تحریک خارجی بیدار شود( 36 خواب حالتی منظم و تکرار شونده است که به آسانی قابل بر گشت است و از مشخصات آن بی حرکتی نسبی و افزایش قابل توجه آستانه پاسخ به محرک های بیرونی نسبت به حالت بیداری است . کنترل دقیق خواب بخش مهمی از کار بالینی است، زیرا اختلال خواب اغلب نشانه اولیه یک بیماری روانی است .برخی اختلالات روانی با تغییرات مشخص در فیزیو لوژی خواب همرا هند . خواب یک رجعت است که با تغییرات هو شیاری برای مدت زمانی همراه می باشد .وقتی که افراد خواب مناسب دارند، احساس تجدید انرژی می کنند .بعضی از کارشناسان عقیده دارند که احساس تجدید انرژی دلالت بر .( این دارد که خواب زمانی را جهت اصلاح و ترمیم سیستم های بدن برای دوره بعدی بیداری فراهم می کند( 15 15 خواب همچنین یک فرایند فیزیو لوژی است که با دوره های طو لانی بیداری تغییر می کند.چرخه خواب و بیداری عملکرد های بدن و پاسخ های رفتاری را تنظیم می کند. دو سیستم در مغز، یکی سیستم مشبک مغزی و دیگری ناحیه مربوط به پیاز مغز تیره با هم کار کرده و ماهیت دوره خواب را کنترل می کنند . سیستم مشبک مغزی در ساقه مغزی قرار گرفته است و وسعت ان تا پیاز نخاع ،پل مغزی ،مغز میانی و هیپو تالاموس می رسد . این سیستم شامل سلو لها و تارهای عصبی است که جریان عصبی توسط آنها به قشر مغز و طناب نخاعی فرستاده می . ( شود( 37 سیستم مشبک در رفلکس ها و حرکات ارادی بدن دخالت می کند، همانطور که فعالیت قشر مغز به سطح هوشیاری فرد مر بوط می شود ،به هنگام خواب ،سیستم مشبک محرکات کمی را از قشر مغز و سیستم محیطی بدن در یافت کند. زمانی که سیستم شبکه ای با محرکات رسیده از قشر مغز ،سلو لها و ارگان های جسمی محیطی تحریک می شود ،بیداری رخ می دهد هیپوتالاموس یکی از مراکزی است که در کنترل خواب و بیداری دخالت دارد و صدمه آن باعث خواب طولانی و غیر طبیعی شدن آن می شود .نوروترانسمیتر های مختلفی در فرایند خواب دخالت دارند. نور اپی نفرین استیل کولین و همچنین دوپامین سروتونین و هیستامین باعث تحریک و گاما .( آمینوبوتریک اسید مهار کننده هستند( 38 و خواب با (REM ) محققین خواب را به دو وضعیت کلی تقسیم می کنند: خواب با حرکت سریع چشم 2 .( خود به چهار مرحله تقسیم می شود( 37 non-REM خواب .( non-REM ) حرکت کند چشم 3 (REM) خواب با حرکت سریع چشم فعالیت نسبتا سریعی EEG خواب با حرکت سریع چشم اولین بار در سال 1953 مطرح شد محققان در 4 با سه مشخصه اصلی REM را مشاهده کردند که هر 90 تا 120 دقیقه دو باره تکرار می شود( 39 ). امروز خواب توصیف می شود.EEG که از بسیاری جهات به الگوی بیداری و فعال EEG الف- ولتاز پایین، الگوی بسامد سریع خواب متناقض گفته می شود. REM شباهت دارد. به همین دلیل گاهی اوقات به خواب ب-الکترومیوگرام آتونیک، عدم فعالیت همه ماهیچه های ارادی بدن به جز ماهیچه های خارج چشم . در ناشی می شود از مهار مستقیم نورون های حرکتی REM طول خواب رم فرد فلج می شود . حالت آتونیک خواب آلفا. حالت آتونیک در طول خواب رم در بعضی افراد کامل نیست و یا وجود ندارد( 40 ). عدم وجود حالت آتونیک در طول خواب رم در انسان
AcAbstract

پیوست ها
hide/show

نام فایل تاریخ درج فایل اندازه فایل دانلود
Quality of sleep and its related factiors in hospitalized.pdf1390/02/14 دانلود