بررسی تاثیر مراقبت از سالمند بر نگرش دانشجویان پرستاری دانشگاه علوم پزشکی کاشان به سالمندی

Effects of caring for elderly on nursing students attitude to aging


چاپ صفحه
پژوهان
صفحه نخست سامانه
مجری و همکاران
مجری و همکاران
اطلاعات تفضیلی
اطلاعات تفضیلی
دانلود
دانلود
علوم پزشکی کاشان
علوم پزشکی کاشان

مجریان: مرضیه محمدقصابی , محسن ادیب حاج باقری , نگین مسعودی علوی

کلمات کلیدی:

اطلاعات کلی طرح
hide/show

کد طرح 91049
عنوان فارسی طرح بررسی تاثیر مراقبت از سالمند بر نگرش دانشجویان پرستاری دانشگاه علوم پزشکی کاشان به سالمندی
عنوان لاتین طرح Effects of caring for elderly on nursing students attitude to aging
نوع طرح طرح - پایان نامه
محل اجرای طرح
رسته مطالعاتی مداخله ای
دانشکده/مرکز دانشکده پرستاری و مامایی
زمان اجرا -روز 281
تاریخ تصویب 1391/05/24
وضعیت طرح خاتمه یافته
ضرورت انجام تحقیق

اطلاعات مجری و همکاران
hide/show

نام و نام‌خانوادگی سمت در طرح نوع همکاری درجه‌تحصیلی پست الکترونیک
مرضیه محمدقصابیمجریپژوهشگر پایان نامه و مجری اول کارشناسی
محسن ادیب حاج باقریمجریدومPh.Dadib1344@yahoo.com
نگین مسعودی علویمجریسومPh.D
محمد رضا افاضلناظر کارشناسی ارشد

اطلاعات تفضیلی
hide/show

عنوان متن
بیان مسئله (مقدمه، سابقه علمی و هدف تحقیق)5-2) بیان مسئله. موضوع سلامتی و ارتباط آن با افزایش سالهای زندگی در عصر حاضر چالش های فراوانی را بوجود آورده است. افزایش طول عمر و اضافه شدن جمعیت سالمندان یکی از دستاوردهای قرن 21 بوده و سالخوردگی جمعیت پدیده ای است که جوامع بشری با آ ن روبرو شده و یا خواهند شد (1) . بررسی های انجام شده در زمینه سالمندی و آمار های اعلام شده، نیزحکایت از سرعت روند سالمندی و افزایش شمار سالمندان در جهان، بخصوص در کشورهای توسعه یافته و درحال توسعه دارد (2). به گزارش سازمان جهانی بهداشت در سال 2000 حدود 600 میلیون سالمند در جهان وجود داشت که در سال 2025 به 2/1 میلیارد نفر و در سال 2050 به دو میلیارد نفر خواهد رسید (3). در ایران نیز نرخ رشد جمعیت سالمند از6/6% در سال 1374 به 10 % در سال 1389 افزایش یافته و انتظار می رود این میزان تا سال 1440 به 1/25% برسد (4). ماهیت فرایند پیری، سالمند و خانواده و به تبع آن جامعه را متأثر می کند (5). دگرگونی ساختارهای اجتماعی ازشکل سنتی به صنعتی در دهه های اخیر و تغییر نظام خانواده از گسترده (با تأکید برحفظ و نگهداری سالمند در درون خانواده) به نظام خانواده هسته ای و تمایل فرزندان به زندگی جداگانه از والدین، همراه با تحولات و بحران های مالی و فشار های روانی حاصل از زندگی مدرن، منجر به تخریب جایگاه سالمندان و گسست عاطفی بین نسل ها و شانه خالی کردن جوانان از زیر بار خدمت به سالمند در خانواده شده (5،2،7،6) و پای نهادها وسازمان های گوناگون مانند سراها وآسایشگاه های سالمندی را به عنوان جایگزین نقشهای خانوادگی گذشته، به معرکه بازکرده است (8). این امر، تبعات نامطلوب روانی – عاطفی را برای سالمندان به دنبال داشته، به طوری که تقریبا 40 درصد از مجموع بستری های بیمارستان های روانی را سالمندان تشکیل می دهند (9). زیان های فاصله نسلها فقط به سالمندان محدود نمیشود، بلکه ضمن محروم کردن جوانان و کودکان از منابع غنی پرورشی، پیوستگی تاریخی و فرهنگی آن ها را سست نموده، درک آن ها را از سالمندان و نیازهایشان کاهش داده، و باعث توسعه روابط نامناسب میان جوانترها و سالمندان شده است (10). لذا ضروری است تا برنامه های گسترش دهنده روابط بین نسلی، جهت بهبود نگرش نسبت به سالمندان به ویژه درمؤسسات آموزشی و درون خانواده به اجرا گذاشته شود (16-10). این برنامه ها، روشی برای نزدیک شدن جوانان و سالمندان به هم است تا با یکدیگرتعامل نموده، رشد یکدیگررا تسهیل کرده، از هم بیاموزند، حمایت و مراقبت کنند (17). این اعتقاد وجود دارد که این برنامه ها، باعث افزایش عزت نفس و رضایتمندی اززندگی، کاهش تنهایی و افسردگی در سالمندان و رشد و تکامل شخصیتی کودکان، تقویت نظام ارزشی جوانان و نگرش مثبت آنها به سالمندان می شود (18و19). با وجود این، بیشتر مطالعات، این برنامه ها را روی دانش آموزان مدارس ابتدایی اجرا کرده (20-22 7،9،13) و مطالعات محدودی در ارتباط با کاربرد این برنامه ها در سنین بالاتر وجود دارد (14، 23-26) که نتایج آنها نیز متناقض بوده است. به عنوان مثال در مطالعه Kuehne گزارش شده است که ارتباطات بین نسلی می تواند تجارب مثبتی را برای نوجوانان وجوانان درپی داشته باشد ( 16) اما مطالعه Barton نتایج معکوسی را گزارش داده است مبنی بر این که، این برنامه ها بر نگرش نوجوانان و جوانان به سالمندی تأثیر منفی می گذارد (23). برنامه هایی مانند حضور سالمندان در کلاس های درس و یا همکاری افراد سالمند و با تجربه در پروژه های مختلف آموزشی با جوانان (15،19-26)، بازدید از خانه های سالمندان و ارتباط با افراد سالمند (7) از انواع برنامه بین نسلی مورد مطالعه بوده اند که منجر به تغییر در نگرش افراد به سالمندی شده اند. از آنجا که افزایش شمار سالمندان و بروز تغییرات فیزیولوژیک نیاز به مراقبت از آنها را نیز افزایش می دهد و مراقبت از سالمند قسمت مهمی از وظایف حرفه ای پرستار است و با توجه به نقش پرستار در کمک به سالمندان در تطابق با ضعف های جسمی، روحی، روانی و اجتماعی آنها (26)، می توان مراقبت از فرد سالمند و ارتباط همه جانبه جسمی و عاطفی با آنها را جزئی از برنامه های ارتباط بین نسلی دانست. این ارتباط ممکن است تحت تأثیر عوامل بسیاری از جمله نگرش نسبت به سالمندی قرار گیرد (26) و روی مراقبت ازآنها اثر گذارد (27و28) به نحوی که پرستاران دارای احساسات و نگرش مثبت نسبت به سالمندان، زندگی رضایت بخشی را برای آنها فراهم می آورند. درمقابل، وجود نگرش منفی ممکن است منجربه کاهش کیفیت مراقبت و عدم انتخاب حیطه کاری مرتبط با سالمندان توسط پرستاران و از بین رفتن نقش کلیدی آنها در مراقبت از سالمندان شود (27،31-29). نتایج حاصل از برخی از مطالعات نیز نشان داده است که پرستاران در مقایسه با سایر گروهها، دانش
تعریف واژه‌های کلیدی
روش تجزیه و تحلیل داده ها و بررسی آماری
ملاحظات اخلاقی 11-2) ملاحظات اخلاقی - اخذ مجوز از دانشکده و دانشگاه علوم پزشکی کاشان - اخذ رضایت از واحدهای مورد پژوهش - محرمانه نگهداشتن اطلاعات افراد - اطمینان به دانشجویان مبنی بر عدم تأثیر نتایج پژوهش در ارزشیابی دانشجو
مشکلات اجرایی در انجام طرح و روش حل مشکلات
مشکلات اجرایی و محدودیت های پژوهش 12-2) مشکلات اجرایی در انجام طرح و روش حل مشکلات: با توجه به اخذ مجوز از دانشگاه علوم پزشکی و هماهنگی های انجام شده از سوی مسئولین دانشکده پرستاری و مامایی و نیز همکاری مسئولین مرکز سالمندان، مشکل خاصی در طی تحقیق ایجاد نشد. و نگرش مثبتی نسبت به سالمندی نداشته و در ارتباط با سالمندان دچار اضطراب بیشتری شده و اعتماد به نفس کمتری را ابراز داشته اند (31). در بعضی از مطالعات نیز گزارش شده که دانشجویان پرستاری نسبت به سالمندان و مراقبت از آنها نگرش منفی داشته (33و34) و تمایلی برای مراقبت ازافراد سالمند در آینده شغلی خود ندارند (32). در ایران نیز نگرش دانشجویان پرستاری به سالمندان بین خنثی و منفی گزارش شده است (27) که می تواند آینده شغلی و تمایل آنها در امر مراقبت از سالمند را تحت تأثیر قرار دهد (33). همچنین اعتقاد بر این است که تجارب بالینی روی نگرش به سالمندان اثر می گذارد (35). ازاین رو، مطالعات پیشنهاد داده اند برای ایجاد نگرش مثبت در دانشجویان پرستاری، هرچه زودتر آنها در شرایط مراقبت بالینی از افراد سالمندی که به عنوان الگوی مناسب سالمندی به حساب می آیند قرار گیرند (31). با توجه به کمبود و نتایج متناقض مطالعات قبلی و گزارشات موجود مبنی بر نگرش منفی دانشجویان علوم پزشکی نسبت به سالمندی و سرعت افزایش جمعیت سالمندی کشور، و نیز توصیه محققان پیشین به بررسی آثار ارتباط بین نسلی در دانشجویان (7،26،33)، محققان بر آنند تا تأثیر یک برنامه مرقبت از سالمندان را بر نگرش دانشجویان پرستاری نسبت به سالمندان، مورد بررسی قرار دهند. امید است نتایج این مطالعه بتواند راهکارهای کاربردی مناسبی را در جهت ارتقای نگرش به سالمندی و بهبود روابط بین نسلی ارائه دهد. فرهنگی باشد که بر اساس آن، کار مراقبت یک کار زنانه محسوب می شود (20). (2012) Yildirim Usta و Deltsidou (2010) نیز در مطالعات خود با اشاره به این مطلب، پیشنهاد داده اند که دانشجویان جوان مذکر، به عنوان گروه هدف برای مداخلات آموزشی در جهت ارتقای دانش ونگرش آنها در نظر گرفته شوند (40-39). در این پژوهش، بین تماس قبلی با سالمند (وجود سالمند در خانواده و دوستی با فرد سالمند سابقه بازدید از خانه سالمندان) و میانگین نمرات نگرش در گروه مداخله ارتباطی مشاهده نشد. در مطالعه Ryan و همکاران (2007)، نگرش دانشجویانی که اظهار کردند با سایر افراد سالمند نیز در ارتباط هستند، قبل و بعد از مداخله مثبت تر از افرادی بود که در زندگی روزانه با سالمندان ارتباط نداشته اند (35). در مطالعه شهیدی (1382)، رابطه بین تماس با سالمندان در محیط خانواده و نگرش نسبت به سالمندان معنی دار نبوده، ولی تجربه بیشتر با سالمندان در محیط جامعه و کار رابطه معنی دار و منفی با پذیرش شخصی نسبت به افراد سالمند داشته است (41). نتیجه گیری نهایی: برنامه مراقبت از سالمندان، روی نگرش دانشجویان اثر منفی داشته است. با وجود این، این امر ممکن است با عوامل دیگری از جمله وضعیت سلامت سالمندان مقیم خانه سالمندان و نیز شرایط محیطی آنها ارتباط داشته باشد. لذا پیشنهاد می شود مطالعات بیشتری در این زمینه با در نظر گرفتن عوامل مؤثر بر نگرش دانشجویان نسبت به سالمند انجام گیرد. هم چنین پیشنهاد می گردد که مطالعه ای مقایسه ای در سایر جایگاههای مراقبت از سالمند همچون بخش های بیمارستانی و مراکز خصوصی نگهداری از سالمندان نیز انجام گیرد. هم چنین توصیه می شود مطالعه ای مشابه در دانشجویان مقاطع مختلف تحصیلی، انجام گیرد. در پایان متذکر میشود که این مطالعه به دلیل محدودیت اجرایی، در یک خانه سالمندان دولتی اجرا شد که بالطبع شرایط آن با خانه سالمندان خصوصی و بخش های بیمارستانی متفاوت است. همچنین قبل از اجرای این مطالعه، دانش دانشجویان درباره سالمندی، مورد ارزیابی قرار نگرفته و دانشجویان پیش از حضور در خانه سالمندان آماده نگردیده بودند، این امر می تواند روی یافته های پژوهش اثر گذاشته باشد. Effect of an intergenerational program on the attitudes of emotionally disturbed youth toward the elderly .Educational Gerontology 1999;25(7): 623-640.(abstract) 24)Aday RH, McDuffie W, Rice Sims C . Impact of intergenerational program on black adolescents attitudes toward the elderly .Educational Gerontology 1993;19(7): 663-673.(abstract) 25) Gonzalez MZ. The effects of intergenerational interaction on aging. Educational Gerontology2008;34: 292–305. 26) Kessler EM, Staudinger UM. Intergenerational potential: Effects of social interaction between older adults and adolescents. Psychol Aging 2007;22(4):690-704.(abstract ( 27) حسینی سرشت ، افسانه ؛ نصیری زیبا ، فریبا ؛ ذونعمت کرمانی ، اکرم ؛ حسینی ، فاطمه .مقایسه نگرش دانشجویان پرستاری وپرستاران شاغل نسبت به مراقبت ازبیمار سالمند.فصلنامه پرستاری ایران 1385؛(45)19:55-66 28) Kiliç D, Adibelli D. The validity and reliability of Kogan’s attitude towards old people scale in the Turkish society. Health 2011;3(9):602-608. 29) Lambrinou E, Sourtzi P, Kalokerinou A, Lemonidou C. Attitudes and knowledge of the Greek nursing students towards older people. Nurse Education Today 2009 ; 29:617–622 30) Courtney M, Tong, S, Walsh A. Acute care nurses’ attitudes toward older patients: Aliterature Review.Int J Nurs pract 2000;6(2):62-9. 31) Herdman E. Challenging the discourse of nursing ageism. Int J nurs stud; 2002. 39: 105-114. 32) همدانی زاده ، فرحروز؛ متحدیان تبریزی ، الهه ؛ سرهنگی ، فروغ ؛ ذیقیمت، فرزانه. بررسی نگرش پرستاران نسبت به ارائه مراقبت های جسمی از بیماران سالمند . مجله پزشکی کوثر 1387؛(3)13: 253-258. 33) Cozort RW. Student nurses' attitudes regarding older adults: Strategies for fostering improvement through academia. Teaching and Learning in Nursing 2008 ;3: 21–25. 34) Walsh SM. Chen S, Hacker M, Broschard D . A creative-bonding intervention and a friendly visit approach to promote nursing students’ elftran scendence and positive attitudes toward elders: A pilot study. Nurse Education Today 2008; 28:363–370. 35) Wolff Skaalvik M , Ketil Normann H , Henriksen N. Nursing Students’ Experiences of Nursing Homes as Learning Enviroments. Available in: www.ub.uit.no/munin/bitstream/handle/10037/2492/paper_1.pdf? 36) سلیمی ، صالح ؛ عظیم پور، افسانه ؛ فشارکی ، محمد ؛ محمد زاده ، شهلا . درک پرستاران از اهمیت رفتار های مراقبتی وعوامل تعیین کننده آن. دو ماهنامه دانشکده پرستاری ومامائی ارومیه 1391؛(1)10: 50-60 37) Wilkin K, Slevin E. The meaning of caring to nurses: an investigation into the nature of caring work in an intensive care unit. J Clin Nurs. 2004;13(1):50-9. 38) WHO . Definition of an older or elderly person . Available in : http://www.who.int/healthinfo/survey/ageingdefnolder/en/index.html 39) کریمی، یوسف. روان‌شناسی اجتماعی، تهران، بعثت، 1373، چاپ اول، ص 295. 40)Yildirim Usta Y, Demir Y, Yonder M , Yildiz A. Nursing students’ attitudes toward ageism in Turkey. Archives of Gerontology and Geriatrics 2012;54: 90–93. 41) Deltsidou A, Gesouli- Voltyraki E, Mastrogiannis D, Mantzorou M , Noula M. Nurse teachers’ and student nurses’ attitudes towards caring the older people in a province of Greece. Health Science Journal2010;4(4):245-257. 42) Hweidi I M, M. Al-Obeisat S. Jordanian nursing students’ attitudes toward the elderly. Nurse Education Today 2006; 26, 23–30. 43) Bleijenberg N, Jansen MJM., J.Schuurman M.Dutch nursing students’ knowledge and attitudes towards older people - A longitudinal cohort study.Journal of Nursing Education and Practice 2012;. 2(2):1-8. 44) Rejeh N, Heravi-karimooi M, Montazeri A, Foroughan M , Vaismoradi M . Psychometric properties of the Iranian version of the Kogan’s Attitudes Toward Older People Scale. Japan Journal of Nursing Science 2012;1-7. گروه کنترل کمی بهتر شده بود ولی نگرش دانش آموزان کلاس ششم به افراد سالمند منفی بود. هیچ تفاوت معناداری درنمرات ازمون ریاضی دوگروه مشاهده نگردید (20). - Balesو همکاران (2000) تحقیقی را با عنوان درک کودکان از سالمندان قبل وبعداز برنامه های بین نسلی مبتنی بر مدرسه انجام دادند که در ان سطح نگرش دانش آموزان در سه کلاس دوم وچهارم وپنجم ابتدایی قبل وبعد از اجرای برنامه بین نسلی ملاقات با افراد سالمند مورد بررسی قرار گرفت. یافته های این مطالعه نشان داد: تعداد عبارات مثبت دانش آموزان کلاس دوم وچهارم برای توصیف افراد سالمندبعد از ملاقات با سالمندان افزایش وتعداد عبارات منفی آنها کاهش یافته است ولی هیچ تفاوت معنی داری در تعداد عبارات مورداستفاده برای توصیف سالمندان در گروه دانش آموزان کلاس پنجم مشاهده نشد(21). - در مطالعه ای که توسطFujiwaraوهمکاران(2000)با هدف تعیین ویژگیهای تصویر ذهنی دانش آموزان ابتدایی از افراد مسن وعوامل مؤثر (مقطع تحصیلی ،نژاد ، تجارب ارتباط با سالمندان .زندگی با پدرومادربزرگ و..) بر آن انجام شد. یک گروه متشکل از 4- 6 سالمند دوبار درهفته طی چندین ماه به طور منظم در یک مدرسه ابتدایی حضوریافته وبرای آنها داستان های مصور تعریف میکردند دانش آموزان به دو گروه با تعداد دفعات زیاد وکم تقسیم شدند . بررسی اولیه یک ماه بعد از شروع مطالعه انجام شد وسپس ادراکات دانش آموزان ، دوبار با فاصله 6 ماه مورد بررسی قرار گرفت .یافته ها نشان داد که با افزایش مقطع تحصیلی ادراکات عاطفی دانش آموزان کاهش یافته است ولی آنهایی که ارتباط بیشتری با سالمند ان داشتند تصویر ذهنی آنها بهتر بوده است (22). - Kessler و همکاران (2007) مطالعه ای تحت عنوان بررسی اثر تعامل اجتماعی بین سالمندان و نوجوانان انجام دادند در این مطالعه هدف جبرا ن ضعف های وابسته به سن (مانند عملکرد شناختی ، شناختی ، عاطفی ) در سالمندان و در نوجوانان رشد و تکامل رفتار های اجتماعی بود. لذا دراین مطالعه 90 زن مسن (70-74) ساله و90 دختر (14-15) ساله به طور تصادفی در 3 موقعیت اجتماعی قرار گرفتند. در هریک از این موقعیت ها ، هر زوج فرد مسن ونوجوان با هم یک وظیفه خاصی را انجام می دادند. موقعیت ها برحسب ترکیب سنی ونوع نیازمندیهای ساختاری ( مانند افراد مسن تر وشکل گیری هویت نوجوانان ) متنوع بود. سپس بلافاصله عملکرد فردی پس از تعامل مورد بررسی قرار گرفت. که نتایج این مطالعه نشان داد که همانطور که انتظار می رود تعاملات بین نسلی در تکامل رفتار اجتماعی وشکل گیری هویت اجتماعی نوجوانان و در سالمندان منجر به بهبود عملکرد واحساس نسبت به خود نقش بسزایی دارد .(26). - در مطالعه توصیفی / مقطعی انجام شده توسط (2012) Yildirim Usta نگرش دانشجویان پرستاری نسبت به سالمندی درترکیه، مورد بررسی قرار گرفت. در این مطالعه 185 نفر از دانشجویان پرستاری دانشگاه سلامت ترکیه درسال تحصیلی 2009-2010 مورد بررسی قرار گرفتند که از بین دانشجویان 40، دانشجو به دلیل بیماری ، غیبت ، عدم تمایل ، از مطالعه خارج شدند و در نهایت 145 شرکت کننده مورد مطالعه قرار گرفتند. در این مطالعه از یک فرم مشخصات برای بررسی اطلاعات دموگرافیک دانشجو واز پرسشنامه Ageism Attitude Scale(AAS) برای بررسی نگرش دانشجویان نسبت به سالمندی استفاده شد . این پرسشنامه شامل 23 گویه بود که حداکثر نمره آن 115 وحداقل آن 23 بود که نمره بالا تر نشان دهنده نگرش مثبت تر به سالمندی بود . سپس داده ها با استفاده از آزمون های Kruskal Wallis ، Mann-Whitney- Uوضریب همبستگی اسپیرمن تجزیه وتحلیل شد. یافته ها نشان داد که متوسط سنی دانشجویان 20 سال بوده است 4/63% از انها واحد بهداشت سالمند را گذرانیده بودند و 6/47% از شرکت کنندگان با سالمندان و7/50% از آنها نیز با پدر ومادر بزرگ خود در زمان مطالعه زندگی می کردند و 2/75% از شرکت کنندگان اظهار تمایل برای زندگی با افراد سالمند در آینده را داشتند و 3/58% زندگی در مسکن جداگانه را ترجیح می دادند و2/37% اظهار کردند که به این موضوع فکر خواهند کرد. بین مقطع تحصیلی وجنس و نگرش به سالمندی نیز در این مطالعه ارتباط معنی دار وجود داشت (P<0/05). همچنین تفاوت معناداربین دانشجویانی که واحد بهداشت سالمند را گذارنده بودند با آنهایی که نگذرانیده بودند وجود داشتP<0.05) ). همچنین هیچ تفاوت معنی دار در نمرات دانشجویانی که با افراد سالمند در یک خانه زندگی می کردند وجود نداشت (P>0.05). همچنین ارتباط معنادارای بین طول مدت زندگی با فرد سالمند با نمرات AAS وجود داشت (r = 0.56; p < 0.005) ، ولی هیچ تفاوت معنادار بین نوع خانواده وسطح تحصیلات خانواده وزندگی در شهر یا روستای دانشجویان ونگرش انها به سالمندی پیدا نشد (40(. - Deltsidou و همکاران(2010) مطالعه ای توصیفی /مقطعی را با هدف بررسی نگرش دانشجویان واساتید پرستاری نسبت به سالمندی را در یونان مورد بررسی قرار دادند . در این مطالعه 246 نفر از دانشجویان ترم اول ، چهارم ، پنجم و76 نفرازاساتید پرستاری در مطالعه شرکت کردند . جهت بررسی نگرش نیز از پرسشنامه طراحی شده توسط Mclafferty که شامل 20 گویه با مقیاس 5 لیکرت از بسیار موافق تا بسیار مخالف استفاده شدو برای تجزیه وتحلیل اطلاعات از آمونهای غیر پارامتریک Kruskall-Wallis H test, t-test برای مقایسه دو گروه استفاده شد . نتایج نشان داد که نمرات دانشجویان بهتر از نمرات اساتید بوده است. اما به طور کل، اساتید و مؤنث ها نگرش مثبت بیشتری داشتند. با این وجود فقدان دانش و علاقه در امر مراقبت ز افراد مسن قابل پیش بینی بود .همچنین یک تغییر قابل توجهی در نگرش دانشجویان ازترم اول تا ترم سوم وجود داشت وبا افزایش ترم نگرش دانشجویان نیز نسبت به سالمندان افزایش یافته است . در نهایت نتایج این مطالعه نشان داد که دانشجویان جوان به خصوص مردان را می توان به عنوان گروه هدف برای مداخلات آموزشی در نظر گرفت زیرا دانش ونگرش بهتر باعث ارتقای کیفیت مراقبت بالینی از سالمندان می شود (41). - 7)Hweidi و همکاران (2006) مطالعه ای توصیفی با عنوان بررسی نگرش دانشجویان پرستاری نسبت به سالمندان در اردن انجام دادند . در این مطالعه 250 دانشجو ی پرستاری مورد پژوهش قرار گرفتند .در این پژوهش جهت تعیین نگرش دانشجویان پرستاری از پرسشنامه KAOP استفاده شد .برای تجزیه وتحلیل داده ها هم از نرم افزار SPSSواز امار توصیفی برای تعیین مشخصات دموگرافیکی واز آزمون T وضریب همبستگی پیرسون برای بررسی نگرش دانشجویان استفاده شد. یافته ها نشان داد که نگرش تقریبا نیمی از واحد های مورد پژوهش کم ترمثبت بوده است و 5/24% از نمونه ها نگرش مثبت بیبشتری داشتند. بین سن دانشجویان و نگرش آنها به سالمندی ارتباط معنادار وجود داشت. به این معنا که با افزایش سن، نگرش دانشجویان به سالمندی مثبت تر شده بود. در مقابل نگرش دانشجویان جدیدالورود نسبت به سالمندان منفی بوده است. از بین متغیر ها سه عامل جنس ،سطح تحصیلات ،تمایل به کار با افراد سالمند بعد از فارغ التحصیلی ، روی نگرش به سالمندی اثر داشتند . همچنین یافته ها نشان داد که دانشجویان مرد نسبت به دانشجویان زن نگرش مثبت تری داشتند . همچنین نگرش دانشجویان سال آخر مثبت تر بود .نیز تجارب قبلی کار با افراد سالمند ونیز تجربه زندگی با بستگان سالمند اثر قابل توجهی روی نگرش دانشجویان نسبت به سالمندی نداشت (42(. - Bleijenberg و همکاران (2012) مطالعه ای کوهرت طولی با عنوان بررسی دانش ونگرش دانشجویان پرستاری هلندی نسبت به سالمندی انجام دادند. هدف از انجام این پژوهش ، بررسی دانش پرستاری ونگرش دانشجویان پرستاری هلندی نسبت به سالمندی وتمایل آنها به کار کردن با افراد سالمند وچگونگی تغییر دانش ونگرش آنها پس از سه سال آموزش بود .در این پژوهش 113 دانشجوی پرستاری سال اول پرستاری تا مقطع کارشناسی مورد پیگیری قرار گرفتند . داده ها برای انجام این پژوهش با استفاده از سه ابزار Palmore’s Facts on Aging Quiz برای اندازه گیری سطح دانش وابزارهایthe Aging Semantic Differentia scalelو Kogan’s Attitudes toward Older People برای بررسی نگرش جمع آوری شد ند. سپس سه سال بعد ، زمانی که دانشجویان سال چهارم بودند اندازه گیری دانش ونگرش دانشجویان تکرار شد . جمع آوری اولیه داده ها در سال 2005 انجام شد ودوره پیگیری بین سالهای 2008 و2009 بود. یافته ها نشان داد که سطح دانش دانشجویان نسبت به سالمندی متوسط بوده است . درسال اول دانشجویان به کمتر از نیمی از سوالات پاسخ درست داده بودند وپس از سه سال ، تقریبا نیمی از سوالات ، درست پاسخ داده شده بود. نگرش دانشجویان نیز با استفاده از ابزار ASD از کمی منفی به خنثی بعد از سه سال تغییر کرده بود وبا استفاده از ابزار KAOP نگرش از متوسط خنثی به کمی مثبت تغییر یافته بود . دانشجویان سال اول وچهارم و 7/2% و 7/3% ، علاقه مند بودند که با افراد مسن بعد از فارغ التحصیلی کار کنند. بیشتر دانشجویان (72.8%)، نشان دادند که کار با افراد سالمند نسبت به کار با فراد جوان رضایت بخش تر است. در نهایت با توجه به نتایج این پژوهش پیشنهاد می شود که آموزش باید درافزایش تجارب مثبت کار با افراد مسن تمرکز بیشتری داشته و در برنامه های درسی جهت ارتقاء دانش ونگرش دانشجویان پرستاری هلندی بازنگری شود (43).
سوالات پژوهشد) فرضیات یا سؤالات تحقیق (برای اهداف تحلیلی، فرضیه و برای اهداف توصیفی، سوالات تحقیق ذکر گردد): مراقبت از سالمند روی تغییر نگرش دانشجویان پرستاری نسبت به سالمندان اثردارد.
Abstract Objectives: Care of aged people is an important part of professional nurse who may be affected by factors such as attitudes toward the elderly. Some researchers reported that nursing students have a negative attitude toward elderly caring and do not like to care for aged people in their future career. It also is believed that clinical experience may affect on attitudes toward the elderly. Therefore, it is proposed that early clinical placement in caring of older people may affect positively on the nurse students attitude. This study aimed to assess the impact of a program of caring for the elderly people on nursing students' attitudes toward the elderly, in Kashan University of Medical Sciences. Methods & Materials: A clinical trial was conducted on 59 fourth year nursing students. 32 students were in the control group and 27 ones in the intervention group. Both groups were initially pre-tested, then the intervention group were placed in a 10-day program for caring of the elderly in an elderly hospice. One day after the 10th day post test was done in both groups. KAOP questionnaire was used to assess students' attitudes. Data analysis performed using independent sample t-test, paired t test, ANOVA, chi-square and Fisher exact tests in SPSS11.5 software. Results: In the present study, 40.7% of the samples were male students and 59.3% were female. Attitude mean scores in the intervention group at baseline was 118.18 and was 119.62 at the end (P=0.62). Mean attitude scores in the control group at baseline was 119.4 and 125.37 at the end (P=0.01). In total 51.9% of the students of the intervention group had a positive attitude tword the aged people that was decreased to 43% at end (P=0.53). However the positive attitude was 48.1% in the control group and increased to 81.3% at the end of the study (P=0.007). Conclusions: Elderly care program had a negative effect on the attitudes of nursing students toward the elderly. The living arrangement and the condition of the hospice perhaps had effect on how changes in the attitudes have occurred. Further studies in this area are suggested. Keywords: caring, attitude, student nurse, elderly
منابع و ماخذ 13-2) فهرست منابع: 1) فریده ؛ راعی ،مهدی ؛ هاشمی، مرضیه؛ امیری، محمد؛ چمن ،رضا. سالمندی ومشکلات سالمندی : یک مطالعه مقطعی در شهر شاهرود . سالمند (مجله سالمندی ایران)1390؛(20)6: 26-30 2) سام آرام، عزت ا...؛ احمدی بنی، زیبا. بررسی عوامل مؤثر برموقعیت سالمند درخانواده .مجله سالمندی ایران1386؛(4)2:279-269. 3- World Health Organization (WHO). 10 facts on ageing and the life course. [cited 2008 Sep 10]; Available from: URL:http://www.who.int/topics/ageing/en/htm. 4- Abedi H, Moatafa vidarani F ,Mohd Riji H. The elderly perception &views on their health –facilitation &inhibiting factors in elderly health care in iran :a qualitive study .Procedia Social &behavioral science 2010;5:222-226. 5- مسعودی ، رضا ؛سلیمانی ، محمد علی ؛ هاشمی نیا،علی محمد ؛ قربانی ، مصطفی ؛ حسن پوردهکردی ،علی ؛بهامی ،نسیم . تأثیر الگوی توانمند سازی خانواده –محور برکیفیت زندگی سالمندان.مجله علمی دانشگاه علوم پزشکی قزوین 1389؛(1)14:58-64. 6- هروی کریموی ، مجیده ؛ جدید میلانی ، مریم . بررسی اگاهی خانواده در مورد انواع سوء رفتار نسبت به زنان سالمند شهرتهران .فصلنامه اصول بهداشت روانی 1383؛(23-24)6:110-105. 7- ادیب حاج باقری ، محسن ؛ امین الرعایایی یمینی ،عفت . تجارب دانش آموزان ابتدایی کاشان از خانه سالمندان .مجله تحقیقات علوم رفتاری1390؛(2)9 :132-123. 8- رضایی، سعید ؛ منوچهری ، مهشید. بررسی ومقایسه اختلالات روانی سالمندان ساکن در خانه وسالمندان ساکن در سرای سالمندان در شهر تهران . سالمند(مجله سالمندی ایران)1387؛(7)3: 16-25 9) Woodward KA. Elementary school – based adopted grandparent programs: combining intergenerational programming with aging education. developmental Precursors1993;2-67. 10) Kuraoka M. The effect of an intergenerational program on Japanese elementary school students’ attitude and academic performance.[Thesis].Boston university 2000.UMI Number: 3382529.available in: http://gradworks.umi.com 11) Murphey M, Myer JE , Drennan PD. Attitudes of Children Toward Older Persons: What They Are, What They Can Be . The School Counselo;29(4): 281-289. 12) Olejnik AB, LaRue A. Changes in adolescents’ perception of the aged : The effects of intergenerational contact. Journal of Applied Gerontology1981;10:372-384. 13) Harwood J, Hewstone M, Paolini S, Voci A. Grandparent-grandchild contact and attitudes towards older adults: Moderator and mediator effects. Available in: psp.sagepub.com/content/31/3/393.(abstract) 14) Chapmanhe NJ. Neal MB. Effects of Intergenerational Experiences on Adolescents and Older Adults. The Gerontologist1990; 30 (6): 825-832. 15) Horgan AM, Fees BS. Children's Perceptions of Older Adults .Undergraduate Research Community.Available in: http://www.kon.org/urc/horgan.html. 16) Kuehne VS. Intergenerational Strategies Series Making What Difference? How Intergenerational Programs Help Children and Families.2005.available in : http://tarc.aecf.org/initiatives/mc/readingroom/documents/Kuehne.pdf 17) Lapkan MS. Intergenerational programs in schools: considerations of form& function. International Review of Education2002;48(5).(abstract( 18)Predny ML. Assessing an intergenerational horticulture therapy program for elderly adults and preschool children. [Thesis]. Virginia: Polytechnic Institute and State University. 1999. 19) Jarrott SE. Programs that affect Intergenerational Solidarity..available in: www.un.org/esa/socdev/unyin/.../egm_unhq_oct_07_jarrott.pdf 20) Kuraoka M. The effect of an intergenerational program on Japanese elementary school students' attitude and academic performance. Boston University 2009; 198. 21) Bales SS, Eklund SJ, Siffin C. Children's perceptions of elders before and after a school-based intergenerational program. Educational Gerontology2000;26(7):677-689.9(abstract) 22) Fujiwara Y, Watanabe N, Nishi M, Lee S, Ohba H, Yoshida H, et al. Regulatory factors for images of the elderly among elementary school students assessed through secular trend analyses by frequency of inter-exchange with "REPRINTS" senior volunteers. Nippon KoshuEiseiZasshi 2007; 54(9): 615-25. 23) Barton H.
بحث و نتیجه گیری بحث: در پژوهش حاضر، نگرش دانشجویان گروه مداخله از مثبت در ابتدای مطالعه به منفی در انتهای مطالعه تغییر کرد. به نظر می رسد تجربه مراقبت بالینی از سالمندان، بر ارتقاء نگرش نسبت به آنها بی اثر یا تاثیر منفی داشته است. این یافته، با اعتقاد مبنی بر اینکه تجارب بالینی روی نگرش به سالمندان اثر می گذارد، همخوانی دارد (28) اما بر اساس نتایج تحقیق حاضر، این اثر در جهت منفی بوده است. در پژوهش حاضر، میانگین نمرات نگرش دانشجویان نسبت به سالمندان در ابتدای مطالعه در دو گروه تفاوت قابل ملاحظه ای نداشت. در مطالعه حسینی سرشت و همکاران (1385) و Sodehamnو همکاران (2001) نگرش دانشجویان پرستاری در سال سوم، خنثی و دانشجویان سال اول نیز دارای نگرش منفی بودند (20و31). Hweidi و همکاران (2006) در اردن نیز، نگرش نیمی از دانشجویان پرستاری را کمی مثبت، گزارش کردند (32 ). در مطالعهSevilay و همکاران (2012)، هرچند نشان داده شد که بیش از نیمی از شرکت کنندگان نگرش منفی در باره سالمندان دارشته اند ولی اکثر آنها اظهار داشتند که در مراقبت از افراد سالمند رفتار مثبتی دارند (33). در پژوهش حاضر، فراوانی نگرش مثبت در دانشجویانی که در برنامه مراقبت از سالمند شرکت کردند از 9/51% در ابتدا به 43% در انتهای مداخله کاهش یافته است. اما در گروه کنترل که تنها یک بازدید یک روزه از مرکز سالمندان داشته اند فراوانی نگرش مثبت از 1/48% در ابتدا به 3/81% در انتهای مطالعه افزایش یافته است. این یافته با نتایج مطالعه Murray و همکاران (1991) که در آن نگرش دانشجویان پرستاری به سالمند، بعد از اجرای برنامه آموزشی و مراقبت از سالمندان، از مثبت به منفی تغییر یافته بود، همخوانی دارد (34) ولی با مطالعه Ryan و همکاران (2007) هم خوانی ندارد. این محققان گزارش داده اند که نگرش مثبت دانشجویان پرستاری، بعد از اجرای مداخلات آموزشی و مواجهه عملی با سالمندان در بیمارستان و خانه سالمندان، تغییر نکرده است (35). هم چنین در مطالعه Scheffler و همکاران(1991) نیز گزارش شد که نگرش و دانش دانشجویان پرستاری نسبت به سالمندان بعد از مواجه با سالمندان مقیم در خانه سالمندان به طور معناداری افزایش یافته است (36). این احتمال وجود دارد که نحوه برخورد دانشجویان با سالمندان، میزان آمادگی برای برقراری ارتباط با افراد سالمند، و نیز محیطی که در آن ارتباط بین دانشجویان و سالمندان برقرار میشود، بر نگرش دانشجویان به سالمند تاثیر میگذارد. در این پژوهش دانشجویان گروه مداخله با سالمندان مقیم در خانه سالمندان ارتباط برقرار نموده و به مراقبت از آنها پرداخته اند. در این محیط، علاوه بر سالمندان سالم، سالمندان بیمار و ناتوان نیز بستری بودند و گروه مداخله به مدت 10 روز با رنج و ناراحتی آنان مواجهه داشتند. درحالی که دانشجویان گروه کنترل، با سالمندان مقیم خانه سالمندان ارتباط قوی نداشته اند، آنها عمدتا با امکانات فیزیکی سرای سالمندان آشنا شده اند و به نظر میرسد که مواجهه با این شرایط، بر نگرش انها نسبت به سالمندان تاثیر مثبت داشته است. مسئله وجود آمادگی برای برقراری ارتباط نیز عامل مهمی در تغییر نگرش می باشد. در مطالعه Murray یکی از علل نگرش منفی دانشجویان نسبت به سالمندان، ترس دانشجویان از برقراری ارتباط با سالمندان دارای اختلال رفتاری و جسمی ذکر شد (34). آمادگی بر پایه آموزش، اصلی ترین عامل در شکل دهی نگرش نسبت به مراقبت از بیماران سالمند است (20). Buttner و همکاران (2008) نشان دادند که اجرای یک دوره آموزش پرستاری از سالمند باعث کاهش اضطراب و بهبود نگرش دانشجویان پرستاری نسبت به مراقبت از سالمندان می شود (37). لذا ضروری است که قبل از قرارگیری دانشجویان در شرایط مراقبت از سالمندان، آموزش های مناسب در ارتباط با سالمندان توسط اساتید و مربیان مجرب به دانشجویان داده شود. محیط تماس با افراد سالمند نیز فاکتور مؤثر در تغییر نگرش است. Langland و همکاران(1998) معتقدند که جوّ آرام خانه های سالمندان، مهارت های ارتباطی و نگرش دانشجویان را بهبود می بخشد و به آنها اجازه تمرکز بیشتر روی مهارت های ارتباطی و پرستاری پایه را میدهد(38). اما مکان مورد پژوهش، در مطالعه حاضر دارای این ویژگی نبود. لذا توصیه می شود که نظارت بر خانه سالمندان توسط مسئولین مربوطه، افزایش یابد. در تحقیق حاضر، عامل جنسیت، بر نگرش نسبت به سالمند در گروه مداخله، تأثیرگذار نبود. اما شواهد نشان داده اند که عامل جنسیت روی نگرش اثر دارد. هرچند در مطالعه Hweidi و همکاران (2006) دانشجویان مرد نسبت به دانشجویان زن، نگرش مثبت تری داشتند اما دراکثر مطالعات، جنس مؤنث دارای نگرش مثبت تری نسبت به سالمندان بوده اند (20و39-40). ممکن است این امر تا حدی حاصل معیار های
پیشنهادات
روش اجرای طرح ( به طور کامل ذکر شود) د) روش اجرای طرح: در ابتدا همه دانشجویان در یک کلاس گرداورده شدند و پیش آزمون انجام شد. سپس، گروه مداخله به 4 زیر گروه کوچک 7-6 نفره تقسیم شدند. گروه کنترل نیز مطابق گروه بندی انجام شده از طرف دانشکده در 4 زیر گروه 8 نفره قرار گرفتند. برای هر زیر گروه (از گروه مداخله)، یک برنامه 10 روزه مراقبت از سالمند تحت نظر یک مربی اجرا شد. طی این برنامه، که یک روز پس از پیش آزمون، در محل سرای سالمندان گلابچی کاشان شروع گردید، دانشجویان از ساعت 8 صبح تا 13 به مراقبت از سالمندان می پرداختند. به هر دانشجو روزانه 2 سالمند تخصیص داده می شد تا به مراقبت بپردازد که شامل برقراری ارتباط با سالمند، اخذ شرح حال و تاریخچه سلامت، اخذ تاریخچه زندگی خانوادگی-اجتماعی، بررسی وضعیت سلامت سالمند، همراهی و گردش با سالمند در محوطه خانه سالمندان، تدوین مشکلات و نیازهای پرستاری و انجام مداخلات مراقبتی-حمایتی-درمانی لازم، و نیز همراهی با سالمند در یک گردش یک روزه در خارج از سرای سالمندان بود. هر یک از زیر گروهای گروه کنترل، نیز بطور همزمان با زیر گروه معادل خود از گروه مداخله، برنامه کارآموزی معمول 9 روزه خود را در بخش های داخلی و جراحی عمومی میگذراند و در پایان یک بازدید یک روزه را از مرکز سالمندان گلابچی انجام میداد. بازدید گروههای کنترل به گونه ای تنظیم میشد که با حضور گروه مداخله در مرکز سالمندان همزمان نشود. یک روز پس از روز دهم، پس آزمون از هریک از زیر گروهای مداخله و کنترل انجام میشد. به این ترتیب، پس آزمون برای گروه کنترل نیز همزمان با گروه مداخله انجام شد.
معیارهای ورود و خروج مطالعهه) معیارهای ورود: 1-حاضر به شرکت در تحقیق باشند 2-دانشجوی پرستاری سال چهارم باشند معیارهای خروج: 1- عدم توانایی دانشجو در به پایان رساندن کارآموزی
WorkPlace
اهداف و فرضیات7-2) اهداف و فرضیات الف) هدف کلی: تعیین تأثیر مراقبت از سالمند بر نگرش دانشجویان پرستاری دانشگاه علوم پزشکی کاشان به سالمندی ب) اهداف اختصاصی: تعیین نگرش دانشجویان پرستاری سال چهارم نسبت به سالمندی در ابتدای مطالعه، در دو گروه مداخله و کنترل. مقایسه نگرش دانشجویان پرستاری سال چهارم نسبت به سالمندی در ابتدای مطالعه، در دو گروه مداخله و کنترل. تعیین نگرش دانشجویان پرستاری سال چهارم نسبت به سالمندی در انتهای مطالعه، در دو گروه مداخله و کنترل. مقایسه نگرش دانشجویان پرستاری سال چهارم نسبت به سالمندی در انتهای مطالعه، در دو گروه مداخله و کنترل. ج) اهداف کاربردی: - تغییر در سیاست گذاری و مدیریت خدمات سلامت - ارتقای نگرش به سالمندی و بهبود روابط بین نسلی
فهرست مطالب
تعریف واژگان تعریف واژه‌های کلیدی: مراقبت تعریف نظری : مراقبت، نماد بارزی از احساس، تفکر وعمل تؤام برای تأمین راحتی جسمانی-روانی بیمار یا فرد دیگر تعریف شده است. مراقبت از دو مؤلفه کلیدی جسمانی و روانی- اجتماعی تشکیل شده است (36). مراقبت پرستاری در بردارنده سه عنصر احساسی (شامل احساس مسئولیت برای ایجاد راحتی، همدلی، حضور، احترام و نگرانی برای دیگران)، دانش و مهارت پرستاری است (37). تعریف عملی : در این مطالعه منظور از مراقبت، تماس نزدیک دانشجویان پرستاری با سالمندان از طریق حضور در خانه سالمندان گلابچی شهر کاشان به مدت 10 روز و اجرای مراقبت های پرستاری شامل برقراری ارتباط با سالمند، همراهی با سالمند، بررسی وضعیت سلامت سالمندان، تدوین مشکلات و نیازهای پرستاری و انجام مداخلات مراقبتی-حمایتی-درمانی لازم، می باشد. روش انجام مراقبت در بند روش کار شرح داده شده است. سالمند تعریف نظری: بر اساس تعریف سازمان جهانی بهداشت سن تقویمی 65 سالگی و بعد از آن به عنوان سالمندی در نظر گرفته می شود (38). بنابراین هر فرد بالای سن 65 سال، سالمند در نظر گرفته می شود. تعریف عملی : در این پژوهش سالمند به فردی اطلاق می شود که سن 65 سال و بالاتر داشته و در خانه سالمندان گلابچی کاشان اقامت دارد و دارای توانایی برقراری ارتباط بوده و اختلال جسمی یا روانی حاد و بحرانی نداشته باشد.
چکیدهچکیده : مقدمه : مراقبت از سالمند، بخش مهمی ازوظایف حرفه ای پرستار است که ممکن است تحت تأثیر عواملی ازجمله نگرش نسبت به سالمند قرارگیرد. در برخی از مطالعات گزارش شده است که دانشجویان پرستاری نسبت به سالمندان و مراقبت از آنها نگرش منفی داشته و تمایلی برای مراقبت از افراد سالمند در آینده شغلی خود ندارند. همچنین اعتقاد بر این است که تجارب بالینی روی نگرش به سالمندان اثر می گذارد. ازاین رو، پیشنهاد شده است که برای ایجاد نگرش مثبت در دانشجویان پرستاری، هرچه زودتر آنها در شرایط مراقبت بالینی از افراد سالمند قرار گیرند. لذا پژوهش حاضر با هدف بررسی تأثیر مراقبت از سالمند بر نگرش دانشجویان پرستاری دانشگاه علوم پزشکی کاشان نسبت به سالمندان انجام شد. روش کار : این پژوهش از نوع کارآزمایی بالینی است که در آن تعداد 59 دانشجوی سال چهارم پرستاری مورد پژوهش قرار گرفتند. نمونه گیری با روش آسان انجام شد. دانشجویان ترم 8 (32 نفر) در گروه کنترل و دانشجویان ترم 7 (27 نفر) در گروه مداخله قرار گرفتند. ابتدا از هر دو گروه پیش آزمون گرفته شد، سپس در گروه مداخله، یک برنامه 10 روزه مراقبت از سالمند اجرا شد. یک روز پس از روز دهم، پس آزمون از هر دو گروه انجام شد. جهت بررسی نگرش دانشجویان از پرسشنامه KAOP استفاده شد. داده ها با استفاده از آزمون t مستقل، t زوج، ANOVA ، chi-square و ازمون دقیق فیشر در نرم افزار SPSS11.5 تجزیه و تحلیل شد. یافته ها: در پژوهش حاضر، 7/40% از دانشجویان مرد و 3/59% زن بودند. میانگین نمرات نگرش در گروه مداخله در ابتدای مطالعه 18/118 و در انتهای مطالعه 62/119 بود (62/0=P). همچنین میانگین نمرات نگرش در گروه کنترل در ابتدای مطالعه 4/119 و در انتهای مطالعه 37/125 بود(01/0=P). فراوانی نگرش مثبت در دانشجویانی که در برنامه مراقبت از سالمند شرکت کردند از 9/51% در ابتدا به 43% در انتهای مداخله کاهش یافت (53/0=P) اما فراوانی نگرش مثبت در گروه کنترل از 1/48% در ابتدا به 3/81% در انتهای مطالعه افزایش یافت (007/0=P). نتیجه گیری : برنامه مراقبت از سالمندان روی نگرش دانشجویان پرستاری نسبت به سالمند اثر منفی داشت. احتمالا شرایط نگهداری سالمندان بر چگونگی تغییر نگرش تاثیر داشته است. مطالعه بیشتر در این زمینه پیشنهاد میشود. کلمات کلیدی: مراقبت، سالمند، نگرش، دانشجوی پرستاری
پیشینه پژوهشمروری بر مطالعات : مطالعات داخل کشور : - ادیب وهمکارش (1390) مطالعه ای کیفی را با عنوان بررسی تجارب دانش آموزان ابتدایی کاشان از خانه سالمندان انجام دادند. جمع اوری داده ها به روش خاطره نویسی و مصاحبه با دانش آموزانی که سابقه بازدید از سرای سالمندان را داشته یا فردی از بستگانشان در سرای سالمندان نگهداری می شد انجام گردید. 16 دانش آموز در این مطالعه مشارکت کردند. داده ها در چهار طبقه "ماهیت خانه سالمندان " "علت انتقال " ، "نحوه انتقال "، و"پیامدهای بازدید " قرارگرفت . نتایج نشان داد که بیشتر دانش آموزان نسبت به خانه سالمندان نگرش منفی داشته و سرای سالمندان را مکانی دور افتاده و متفاوت از محل زندگی عادی خود و محلی برای نگه داری سالمندان تنها ، ناتوان ، بیمار و دارای معلولیت های جسمی وذهنی احساس کرده بودند .دبدار از سرای سالمندان باعث ایجاد حس ترحم دانش آموزان نسبت به سالمندان شده بود (7). - حسینی سرشت وهمکاران (1385) مطالعه ای تحت عنوان مقایسه نگرش دانشجویان پرستاری وپرستاران شاغل نسبت به مراقبت از بیمار سالمند انجام دادند .در این مطالعه 522 نفر (302 نفر پرستار شاغل ،110 نفر دانشجوی پرستاری سال اول ،110 نفر دانشجوی پرستاری سال سوم )شرکت کردند .بیمارستان ها به صورت تصادفی ودانشکده ها به روش سرشماری ونمونه ها به روش مستمر نمونه گیری شدندداده ها با استفاده از پرسشنامه گردآوری شد .نتایج نشان داد نگرش سه گروه نسبت به مراقبت از سالمند دارای اختلاف معنی دار است (00/0(p=. تست آنالیز واریانس نیز نشان داد که بین میانگین نمره نگرش سه گروه مورد مطالعه تفاوت معنی داری وجود داشت(00/0(p=. پرستاران شاغل دارای نگرش مثبت ،دانشجویان سال سوم دارای نگرش خنثی ودانشجویان سال اول دارای نگرش منفی بودند. هم چنین در این پژوهش عامل سن وسابقه کار تا مرز 15 سال در پرستاران شاغل ، عامل زندگی با فرد سالمند در دانشجویان سال اول بر نگرش نسبت به مراقبت از بیمار سالمند اثر مثبتی را نشان داد وعامل جنس در هر سه گروه نگرش نسبت به مراقبت از بیمار سالمند تأثیر داشت ودرهر سه گروه نگرش زنان از مردان مثبت تر بوده است (27(. - همدانی زاده وهمکاران (1387)، پژوهشی را تحت عنوان بررسی نگرش پرستاران نسبت به ارائه مراقبت های جسمی ازبیماران سالمند پرداختند. در این مطالعه توصیفی/مقطعی ، نگرش 100 نفر از پرستاران( زن ومرد ) شاغل در بخش های داخلی بیمارستان های آموزشی شهر تهران بررسی شد. واحد های پژوهش به طریق نمونه گیری تصادفی خوشه ای انتخاب گردیدند واز پرسشنامه خود ایفا جهت جمع آوری داده ها استفاده شد .نگرش واحد های مورد پژوهش ازطریق مقیاس چهار درجه ای ( کاملا موافقم ،موافقم،مخالفم ، کاملا مخالف ) مورد سنجش قرار گرفت و روابط موجود بین متغیر هایی چون سن ، جنس ، نوبت کاری ، علائق کاری ، سطح تحصیلات ، سابقه کار ونگرش نسبت به مراقبت از بیمار سالمند مورد بررسی قرار گرفت .یافته های این مطالعه نشان داد که82% پرستاران نسبت به ارائه مراقبت های جسمی از بیماران سالمند نگرش خنثی،12%نگرش مثبت و6% نگرش منفی داشتند. همچنین یافته ها نشان داد که بیشترین درصد نگرش خنثی (61/84%) مربوط به گروه سنی 20-29 سال بوده وبیشترین درصد نگرش مثبت (60%) مربوط به گروه سنی 40 سال به بالا می باشد .بین علائق کاری واحد های مورد پژوهش با نوع نگرش آنها نسبت به ارائه مراقبت های جسمی از بیماران سالمند ،نیز رابطه معنی داری وجود داشت ( P<0/05))که بدین معنا بود که پرستارانی که اظهار کرده بودند مراقبت ازبیمارسالمند وغیر سالمند فرقی برایشان ندارد، در مقایسه با پرستارانیکه مراقبت از بیمار غیر سالمند را ترجیح می دادند درصد نگرش مثبت تری داشتند .در رابطه با عامل زندگی با والدین وارتباط ان با نوع نگرش آزمودنیها یافته ها نشان می دهد که ارتباط ضعیفی بین این دو متغیروجود دارد، بدین معنا که واحد های مورد پژوهش که دور از والدین خود زندگی می کردند درصد بالاتری از نگرش مثبت داشتند و درنهایت بین سابقه کاروارتباط آن با نگرش ازمون های آماری ارتباط معنی دار ضعیفی را نشان داده اند .(r=0.23) در واقع با بالا رفتن سابقه کار بر درصد نگرش مثبت اضافه شده است (32). مطالعا ت خارج از کشور : - در مطالعه نیمه تجربی که توسط Kuraokaوهمکارش (2009)با عنوان اثرات برنامه های بین نسلی روی نگرش وپیشرفت تحصیلی دانش آموزان ژاپنی انجام دادند، 9 سالمند در طی یکسال در کلاس چهارم وششم ابتدایی شرکت وبه انها در درس ریاضی کمک کردند . سپس میزان تغییر نگرش شناختی ، تغییر در رفتار واثرات برنامه برروی نمرات آزمون ریاضی دانش آموزان کلاس چهارم وششم مورد بررسی قرار گرفت . نتایج نشان دادکه نگرش شناختی دانش آموزان کلاس چهارم گروه مداخله به سالمندی نسبت به
روش پژوهش(جامعه، محیط پژوهشی،حجم نمونه و چگونگی تعیین،...)-2) روش تجزیه و تحلیل داده ها و بررسی آماری: پس از جمع آوری داده ها، با استفاده از نرم افزار spssبا version11.5 و با استفاده از روش های آماری همچون شاخص پراکندگی، آزمون tزوج و مستقل جهت مقایسه میانگین نمرات نگرش در متغیرهای دو حالتی (جنس ، نوع خانواده و..) و از ANOVA جهت مقایسه میانگین نمرات نگرش در متغیرهای بیش از دو حالت (وضعیت تأهل و..) استفاده شد. هم چنین از ازمون chi-square وازمون دقیق فیشر برای مقایسه متغیرهای کیفی استفاده شد. سطح معناداری در همه آزمون ها 05/0 p= در نظر گرفته شد.
روش جمع آوری اطلاعات-2) اطلاعات مربوط به روش اجرای طرح الف) جمعیت مورد مطالعه و خصوصیات آنها: دانشجویان کارشناسی پرستاری سال چهارم پرستاری ب) روش نمونه گیری نمونه گیری به روش آسان با تخصیص تصادفی به گروهها انجام شد. لیست اسامی دانشجویان از آموزش دانشکده گرفته شد. دانشجویان ترم هشتم به عنوان گروه کنترل و دانشجویان ترم هفتم به عنوان گروه مداخله انتخاب شدند. ج) حجم نمونه: تمام دانشجویان سال چهارم دانشکده پرستاری و مامائی کاشان در نیمسال اول تحصیلی 91-92 به عنوان نمونه انتخاب شدند. تعداد این دانشجویان 66 نفر بود. از این تعداد چهار نفر به دلیل مهمان شدن در دانشگاههای دیگر از پژوهش خارج شدند. پس از اخذ مجوز از دانشگاه و دانشکده پرستاری، دانشجویان ترم 8 (33 نفر) در گروه کنترل و دانشجویان ترم 7 (29 نفر) در گروه مداخله قرار گرفتند. همچنین، سه نفر (یک نفر در گروه مداخله و دو نفر در گروه شاهد از تکمیل پرسشنامه خودداری نمودند). به این ترتیب 59 دانشجو در تحقیق شرکت کردند. و) گردآوری اطلاعات: داده ها بصورت میدانی با استفاده از پرسشنامه جمع اوری شد. ز) ابزار گردآوری اطلاعات ( یک نمونه از فرم ضمیمه است): ابزار جمع آوری داده ها، پرسشنامه ای دو قسمتی بود: بخش اول آن شامل 8 سؤال درباره مشخصات فردی دانشجویان نظیر سن، جنس، ترم تحصیلی، داشتن فرد سالمند در خانواده، نوع نسبت با فرد سالمند در خانواده، داشتن رابطه دوستی با فرد سالمند، مدت زمان ارتباط قبلی با فرد سالمند، سابقه بازدید و ارتباط با سالمندان مقیم در سرای سالمندان، و مشاهده یا مواجهه با برنامه های تبلیغی عمومی از رسانه ها با سوژه سالمندی بود. بخش دوم پرسشنامه، ابزارKAOP ((Kogan’s attitude towards old people جهت بررسی نگرش نسبت به سالمندان بود. این پرسشنامه متشکل از 34 گویه مرتبط با سالمندان است. 17 گویه آن انعکاس دهنده نگرش منفی و 17 گویه بیانگر نگرش مثبت به سالمندان است. این مقیاس به صورت لیکرت 6 گزینه ای به صورت بسیار موافق (6)، موافق (5)، کمی موافق (4)، کمی مخالف (3)، مخالف (2)، و بسیار مخالف (1) طراحی شده است. در این مقیاس اظهارات منفی به صورت 123456، از راست به چپ و اظهارات مثبت به صورت 654321 از چپ به راست علامت گذاری می شود و در نهایت نمرات گویه ها برای دست یابی به نمره کل با یکدیگر جمع می شوند. کمترین نمره ممکن در این مقیاس 34 و حداکثر ان 204 است. همچنین نمره 102 در این مقیاس به عنوان نگرش خنثی درنظر گرفته می شود .این پرسشنامه در بسیاری از مطالعات مورد استفاده قرار گرفته وثبات درونی آن اندازه گیری شده است . آلفای کرونباخ در مطالعات مختلف برای گویه های مثبت بین 66/0 تا77/0 وبرای گویه های منفی بین 73/0تا83/0 وبرای کل گویه ها 79/0 گزارش شده است(23). در ایران نیز این پرسشنامه توسط رژه، روایی وپایایی گردیده و ثبات درونی آن اندازه گیری شد که الفای کرونباخ برای گویه های مثبت 86/0 و برای گویه های منفی 83/. و برای کل گویه ها 83 /. به دست آمده است (44). فرم رضایت نامه و پرسشنامه در پایان پروپوزال ضمیمه شده است.
دانستنیهای پژوهش( چارچوب پنداشتی)
AcAbstract

پیوست ها
hide/show

نام فایل تاریخ درج فایل اندازه فایل دانلود
9149.doc1392/02/04436224دانلود
final report 9149.doc1392/05/13356352دانلود