بررسی میزان رضایتمندی اززندگی زناشویی در سالمندان وعوامل مرتبط با آن در شهرستان کاشان 1392

Marital satisfaction and its related factors of elderly people in Kashan city in 2013


چاپ صفحه
پژوهان
صفحه نخست سامانه
مجری و همکاران
مجری و همکاران
اطلاعات تفضیلی
اطلاعات تفضیلی
دانلود
دانلود
علوم پزشکی کاشان
علوم پزشکی کاشان

مجریان: آناهیتا تکبیری , فاطمه سادات ایزدی اونجی , اسماعیل عزیزی فینی

کلمات کلیدی:

اطلاعات کلی طرح
hide/show

کد طرح 92018
عنوان فارسی طرح بررسی میزان رضایتمندی اززندگی زناشویی در سالمندان وعوامل مرتبط با آن در شهرستان کاشان 1392
عنوان لاتین طرح Marital satisfaction and its related factors of elderly people in Kashan city in 2013
نوع طرح طرح - پایان نامه
محل اجرای طرح
رسته مطالعاتی مقطعی
دانشکده/مرکز دانشکده پرستاری و مامایی
زمان اجرا -روز 275
تاریخ تصویب 1392/02/03
وضعیت طرح در دست اجرا
ضرورت انجام تحقیق

اطلاعات مجری و همکاران
hide/show

نام و نام‌خانوادگی سمت در طرح نوع همکاری درجه‌تحصیلی پست الکترونیک
آناهیتا تکبیریمجریپژوهشگر پایان نامه و مجری اول کارشناسی ارشد anahita.takbiri123@yahoo.com
فاطمه سادات ایزدی اونجیمجریدومPh.Dizadi_fs@kaums.ac.ir
اسماعیل عزیزی فینیمجریسومکارشناسی ارشد azizifini@yahoo.com
نگین مسعودی علویناظر Ph.Dmasudialavi_m@kaums.ac.ir

اطلاعات تفضیلی
hide/show

عنوان متن
AcAbstract
مشکلات اجرایی و محدودیت های پژوهشمحدودیت های پژوهش: با اخذ مجوز از دانشگاه علوم پزشکی کاشان و ارائه اطلاعات کافی و اهداف مطالعه به نمونه های مورد پژوهش و جلب اعتماد سالمندان، پژوهش بدون مشکل خاصی اجراء شد. صفحه جدول شماره 8-3 متغیر های مورد بررسی...............................................................................................19 جدول شماره1-4 پراکندگی واحدهای مورد مطالعه بر حسب مشخصات فردی...............................11 جدول شماره2-4 پراکندگی واحدهای مورد پژوهش بر حسب مشخصات فردی..............................12 جدول شماره3-4 وضعیت ابعاد رضایت زناشویی، ارتباطات، حل تعارض، تحریف آرمانی و رضایت کلی از زندگی زناشویی واحدهای مورد پژوهش.......................................................................................12 جدول شماره4-4 ارتباط بین رضایت کلی از زندگی زناشویی با ازدواج مجدد..................................13 جدول شماره5-4 ارتباط بین رضایت کلی از زندگی زناشویی با سطح تحصیلات............................13 جدول شماره6-4 ارتباط بین رضایت زناشویی با وضعیت اشتغال........................................................13 جدول شماره7-4 ارتباط بین رضایت زناشویی با نوع مسکن.................................................................14 جدول شماره8-4 ارتباط رضایت زناشویی با مصرف سیگار....................................................................14 جدول شماره9-4 ارتباط رضایت زناشویی با مشکلات جسمی که مانع از برقراری رابطه جنسی می شود......................................................................................................................................................14 جدول شماره10-4 ارتباط رضایت زناشویی با مصرف بیش از یک دارو در طی روز.........................15 جدول شماره11-4 ارتباط رضایت زناشویی با جنسیت...........................................................................15 جدول شماره12-4 ارتباط بین سوالات رضایت ازروابط جنسی با رضایت کلی اززندگی زناشویی.16 جدول شماره13-4 تحلیل چندگانه متغیرهای مرتبط با رضایت از زندگی زناشویی با استفاده از روش رگرسیون لجستیک......................................................................................................17 شرق) در مدت 3 ماه در بهار 2001 انجام گرفت. تقریبا نیمی از شرکت کنندگان بالای 40 سال سن داشتند و متوسط 16 سال از ازدواجشان می گذشت. متغیر هایی که در این مطالعه بررسی شدند شامل: سال های ازدواج، تعداد فرزندان، تحصیلات، سن، مذهب و شغل بودند. نتایج این مطالعه نشان داد که نزدیکی زن و شوهر، مسائل شخصیتی ، خانواده و دوستان و رابطه جنسی با رضایت زناشویی همراهی مثبت دارد که از بین این موارد، نزدیکی همسران به یکدیگر از عوامل تاثیر گذار در رضایت زناشویی بود(26). • زیناه و همکاران (2012) مطالعه ای با هدف تعیین اثر متغیر های دموگرافیک بر رضایت زناشویی انجام دادند. این مطالعه که در مالزی بر روی 423 زوج انجام شد نشان داد که طول مدت ازدواج و میزان درآمد بر رضایت زناشویی موثر است. به طوری که کسانی که طول مدت زندگی مشترکشان بیشتر از 10 سال بود رضایت زناشویی بالاتری نسبت به زوجینی که طول مدت ازدواجشان کمتر از 10 سال بودداشتند. نویسنده بیان می کند که بنظر می رسد علت این امر این است که این افراد مرحله سازگاری را پشت سر گذاشته و مشکلات روانی و استرس هاس کمتری را تجربه می کنند. همچنین رضایت زناشویی در زوجینی که سطح درآمد بالا داشتند، بیشتر از زوجینی بود که درآمد پایین داشتند(27). تحت تاثیر قرار خواهد داد(8). محمد خانی و همکارانش بیان می کنند هر چه توانایی ادراک شده زن و شوهر برای بهبود رابطه بیشتر باشد، رضایت از زندگی زناشویی افزایش می یابد(35). بنابراین توانایی درک زوجین از یکدیگر تاثیر قدرتمندی بر کیفیت روابط زوجین می گذارد. از طرف دیگر هر اندازه باور زوجین به اینکه یکی از آنها یا هر دوی آنها می توانند کاری کنند که مشکلاتشان حل شود، بیشتر باشد، تلاش آنها برای بقای رابطه بیشتر شده و کیفیت رابطه و رضایت از زندگی زناشویی در آنها افزایش می یابد. بنابراین از آنجا که این حیطه مربوط به بحث درباره حل تفاوت ها و توانایی بحث کردن پیرامون مشکلات است شاید بتوان بیان کرد که سالمندان شرکت کننده در پژوهش حاضر معمولا توانسته اند مسائل و مشکلات خود را با همسرانشان به صورت مثبت حل کنند. در راستای هدف چهارم پژوهش "تعیین وضعیت تحریف آرمانی در سالمندان" جدول شماره3-4نشان می دهد که اکثر واحد های مورد پژوهش از نظر امتیاز کسب شده در این بعد، در محدوده بالا قرار داشتند. این بعد گرایش زوجین را در پاسخ به سوالات بر اساس رفتار های پسندیده اجتماعی اندازه گیری می کند. قرار داشتن در این محدوده، بیانگر این است که فرد ممکن است تا حدودی در رابطه خود با همسرش غیرواقع بینانه باشد وگرایش دارد که هرمشکلی را به تاخیر اندازد یا رد کند. انچه که از سوالات مربوط به این حیطه بر می آید این است که درروابط زوجین، درک و همدلی زوجین از یکدیگر بحث اصلی می باشد (28). در تبیین این یافته شاید بتوان گفت مهارت همدلی و درک، اصل دیگری است که زوجین را برای رسیدن به تفاهم یاری می‌رساند. بدین معنا که زوجین با درک احساسات و حال وجودی همسر، احساسات خود را به او انتقال می‌دهند. جدول 4-4نشان می دهد که بین ازدواج مجدد با رضایت کلی از زندگی زناشویی ارتباط معکوس و معنی داری وجود دارد به این معنی که زوجین سالمندی که سابقه ازدواج مجدد داشتند رضایت از زندگی زناشویی شان کمتر از افرادی بود که ازدواج مجدد نداشتند. نتایج مطالعه احمدی و همکاران نیز نشان داد که افرادی که ازدواج مجدد داشته اند رضایت از زندگی زناشویی کمتری نسبت به دیگران داشته اند(24) که با نتایج مطالعه حاضر همخوانی دارد. البته نتایج مطالعه Bogradو همکاران ارتباطی بین این دو عامل را نشان نداد(36). شاید دلیل این تناقض به اختلافات فرهنگی گروههای مورد مطالعه بر می گردد. در تبیین این یافته شاید بتوان گفت که ممکن است دلیل ازدواج مجدد یا فوت همسر است و یا طلاق. در حالت اول که همسر فوت نموده است فرد ممکن در ازدواج مجدد تا اینکه فرد تفاهمات لازم را بدست آورد زمانی طول می کشد و اینکه فرد مجددا باید تلاش در جهت ایجاد تفاهم را داشته باشد. در حالت دوم علت طلاق ممکن است ناسازگاری هایی باشد که از طرف خودشان سر می زند و منجر به طلاق آنان شده است که این ناسازگاری ها ممکن است در ازدواج مجدد نیز ظاهر شود و رضایت طرفین را تحت الشعاع قرار دهد. چرا که مطالعات نیز نشان می دهند که افرادی که در ازدواج اول دارای مشکلات زناشویی بوده اند در ازدواج های بعدی نیز مشکلات مشابه ازدواج قلبی را تجربه می کنند و یا حتی مشکلات بیشتری را نسبت به ازدواج اول خود دارند. به عبارت دیگر عدم ثبات در زندگی زناشویی اول باعث بی ثباتی بیشتر در ازدواج های بعدی می شود(32،37). بر اساس جدول شماره 5-4، بین میانگین رضایت کلی از زندگی زناشویی با سطح تحصیلات، ارتباط آماری معناداری مشاهده شد بطوریکه، زوجینی که سطح تحصیلات بالاتری داشتند، رضایت از زندگی زناشویی بالاتری از خود نشان داده بودند. نتایج مطالعات نشان می دهد که بین سطح تحصیلات و رضایت زناشویی ارتباط وجود دارد(38،25). که این یافته ها با نتایج مطالعه حاضر همخوانی دارد. در تبیین این یافته شاید بتوان گفت که با توجه به نتایج مطالعات، افزایش سطح تحصیلات، باعث ارتقاء درک زوجین (38،39،40)، افزایش ارتباطات، بهبود وضعیت اقتصادی و مهارت های حل اختلاف در بین زوجین می شود که این عوامل، جزء عوامل تاثیر گذار بر رضایت زناشویی می باشند(32). وضعیت اشتغال و میزان درآمد عامل دیگری بود که در رضایت زناشویی گروههای سالمند بر میزان رضایت کلی از زندگی زناشویی تاثیر گذار بوده است. بیشترین میزان رضایت از زندگی زناشویی در افراد دارای مشاغل آزاد، سپس افراد دارای مشاغل دولتی، پس از آن افراد خانه دار و کارگران بوده است. همچنین افراد دارای درامد بالاتر از رضایت بالاتری برخوردار بودند که این دو یافته تایید کننده یکدیگر هستند زیرا به نظرمی رسد که افراد دارای مشاغل آزاد میزان درامد بالاتری نسبت به مشاغل دیگر دارند. از طرفی نتایج مطالعات نشان می دهد که میزان درآمد و ثبات اقتصادی از عوامل مهم تاثیر گذار بر رضایت از روابط زناشویی interpersonal communication - Mutual influence of marital adjustment. Journal of Family Research. 2005:221-237. 25. Chou K L, Chi I. Determinants of life satisfaction in Hong Kong Chinese elderly: A longitudinal study. Aging and Mental Health. 1999;3(4):328-335. 26. Chiung A, Shen T. Factors in the marital relationship in a changing society. International Social Work. 2005;48(3):325-340. 27. Zainah AZ, Nasir R, Ruzy Suliza H, Noraini MY. Effects of Demographic Variables on Marital Satisfaction. Asian Social Science. 2012;8(9):46-49. 28. Asoodeh M H, Khalili Sh, Lavasani M, Daneshpour M.ENRICHcouplequestionnaire (Translation)2010; Department of Psychologyand Educational Sciences. Available at site:http://s1.picofile.com/file/5190935465/enrich_couple_scales.pdf.html 29. Frost Z, Navabi Nejad glory, Zaker Sanaei B. Comparison of locus of control and marital satisfaction among working women (teachers) and home in Tehran.Counseling Research and Developments. 2004; 3(10-9):103-117. 30. Banaian SH, Parvin N, Kazemian A.The Investigation of the Relationship Between Mental Health Condition and Martital Satisfaction.Scientific Journal of Hamadan Nursing and Midwifery Faculty. 2006;14(2):52-58. 31. Oliver J, Miller SH. Couple Communication .Journal of Psychiatry and christianity. 1996,13(2):151-157. 33. Spinelli A, Talamanca IF Lauria L.Patterns of contraceptive use in 5 European countries.European study Group on infertility and subfecundity American Journal af public Health. 2000;90(9):1403-1408. 34. Mahdavi MS ,Hashemi K. Sociological studyofwomen's education onhuman relationshipsin the family. Journal of social sciences. 2011;4(4):55-81. 35. Mohammadkhani P, Azadmehr a H, Motagh S. Association between the Types of Violence in Couple Relationship and Marital Attitudes in Sexual Coerced Victims. Iranian Journal of Psychiatry and Clinical Psychology. 2010; 3(16):195-202. 36. Bograd R, Spilka B. Self-disclosure and marital satisfaction in mid-life and late-life remarriages.international Journal of Aging Human Development. 1996;42(3):161-72. 37. Amato PR, Booth A, Johnson DR, Rogers SJ. Alone together: How marriage in American is changing. Cambridge, MA: Harvard University Press2007. 38. Guo B, Huang J. Marital and sexual satisfaction in Chinese Families: Exploring the moderating Effects. Journal of Sex and Mental therapy.2005;31(1):21-29. 39. Telsiz M .Adolescents views on the parental roles: A Turkish study, International Journal of Sociology of family. 1998; 28 (4):69- 77. 40. Alder, Emily S. Age, Education Level, and Length of Courtship in Relation to Marital Satisfaction. Master's thesis, Pacific University2010. Retrieved from: http://commons.pacificu.edu/spp/145. 41. Homish GG, Leonard KE, Kozlowski LT, Cornelius JR. The longitudinal association between multiple substance use discrepancies and marital satisfaction.Addiction. 2009;104 (7):1201-1209. 42. Addis IB, Van Den Eeden SK, Wassel-Fyr CL, Vittinghoff E, Brown JS, Thom DH. Sexual activity and function in middle-aged and older women. Obstetrics and gynecology. 2006;107(4):755. 43. Dennerstein L, Dudley E, Guthrie J, Barrett-Connor E. Life satisfaction, Symptoms and the Menopausal Transition. Medscape WomensHealth. 2000; 5: E4. 44. Tajar A, O'Neill TW, Lee DM, O'Connor DB, Corona G, Finn JD, Bartfai G, Boonen S, Casanueva FF, Forti G, Giwercman A, Han TS, Huhtaniemi IT, Kula K, Lean ME, Pendleton N, Punab M, Purandare N, Silman AJ, Vanderschueren D, Wu FC, McBeth J; The effect of musculoskeletal pain on sexual function in middle aged and elderly european men:results from the european male ageing study. The Journal of rheumatology. 2011;38(2):370-377 45. Hammond T, Wilson A.Polypharmacy and Falls in the Elderly:A Literature Review. Nursing and Midwifery Studies. 2013;1(4):171-175. 46. Fick DM, Mion LC, Beers MH Waller J.Health outcomes associated with potentially inappropriate medication use in older adults. Research in nursing and healt. 2008;31(1):42-51. 47. Peggy A, Szwabo. Counseling about sexuality in the older person. Clinics in Geriatric Medicine. 2003;(19):595-604. 48. Nancy E .Avis, Sarah Brockwell, John F. Randolph Jr, Shunhua shen, Virginia S.cain, Marcia ory, Gail A.Greendale. Longitudinal changes in sexual functioning as women transition through menopause: results from the study of women,s health across the nation. Journal of Menopause. 2009;16(3):442-452. 49. Jose O, Alfons V.Do demographics affect marital satisfaction?Journal of sex and Marital Therapy. 2007;33(1):73-85. 50. White L,Edwards J H. Emptying the nest and parental well-being: An analysis of national panel data. American Sociological Review. 1990;55: 235-242. 51. Oberzaucher E,Grammer K.Ageing, Mate Preferences and Sexuality: A Mini-Review. Journal of Gerontology. 2009; 55:371-378. زوجین است (14،27) نتایج مطالعه صادق مقدم وهمکارانش نشان داد که رضایتمندی شغلی ارتباط مستقیم با رضایت از زندگی زناشویی دارد. همچنین نتایج مطالعات Zainah و همکاران ، و Chouو همکاران نشان داده با افزایش درآمد میزان رضایت از زندگی زناشویی افزایش می یابد(27،25). در بیان این یافته شاید بتوان گفت که در شرایطی که درآمد کم و به دنبال آن ناامنی شغلی وجود داشته باشد، به دلیل ایجاد نگرانی درباره مشکلات اقتصادی، زوجین دائما نگرانی درباره پول داشته و این امر موجب ایجاد تعارض در بین آنان شده که درنتیجه، به دنبال آن رضایتمندی از زندگی زناشویی در آنها کاهش می یابد(14). همجنین جدول 7-4 نشان داد که نوع مسکن از عوامل موثر بر رضایت زناشویی است به طوری که میزان رضایت از زندگی زناشویی در کسانی که منزل شخصی داشتند بیش از سایرین بود .در بیان این امر شاید بتوان گفت در جامعه امروز افرادی که منزل شخصی دارند دیگر دغدغه ای برای اجاره نشینی و نگرانی های مالی که به نبال اجاره نشینی و مشکلات متعاقب آن پیش می آید ندارند و این افراد خواهند توانست هزینه های کمتری را در زندگی متحمل شوند و قسمتی از درامد خود را پس انداز و یا در بخش های دیگری از زندگی هزینه نمایند که این امر می تواند موجب افزایش رضایت از زندگی در افراد شود. چرا که مطالعات نیز نشان داده که افرادی که درامد بیشتر و ضعیت اقتصادی بهتری دارند رضایت بالاتری نسبت به بقیه دارند(27،14). جدول شماره8-4 ارتباط آماری معنی داری بین رضایت کلی از زندگی زناشویی با مصرف سیگارنشان نداد. در حالیکه نتایج مطالعه رحمانی نشان می دهد که در افراد سیگاری اختلال در روابط جنسی بیشتر است که این عامل همانطور که در بالا گفته شد تاثیر مهمی بر رضایت از زندگی زناشویی دارد(15). نتایج مطالعه Homish و همکارانش نشان داد که مصرف سیگار و الکل موجب کاهش رضایت از زندگی زناشویی می شود(41). همچنین بر اساس نتایج مطالعه Addis و همکاران زنانی که سیگار مصرف نمی کردند رضایت جنسی بیشتری داشتند(42) و نتایج مطالعه Dennerstein نشان داد که رضایت از زندگی با مصرف سیگار ارتباط منفی دارد(43)، که این یافته ها با نتایج مطالعه حاضر همخوانی ندارد. در بیان این یافته و وجود این تناقضات شاید بتوان کمی تعداد کسانی که در این مطالعه سابقه مصرف سیگار داشتند را بیان کرد و احتمالا تفاوت در تعداد نمونه های شرکت کننده در مطالعه بوده که بر نتایج مطالعه تاثیرگذار بوده است. جدول شماره 9-4ارتباط معنی داری بین رضایت کلی از زندگی زناشویی با مشکلات جسمی نشان نداد. این در حالی است که نتایج مطالعه ای دیگر نشان داد که مشکلات جسمی از قبیل درد های عضلانی اسکلتی که در افراد میانسال و سالمند رخ می دهد، عملکرد جنسی و رضایت از زندگی سالمندان را تحت تاثیر قرار می دهد(44). مطالعات مختلف نیز بیان کرده اند که افرادی که وضعیت سلامتی بهتر و شکایات جسمانی کمتری دارند رضایت از زندگی زناشویی بیشتری دارند(25 ،38). در تبیین این یافته ها شاید بتوان گفت که هر مشکلی که در وضعیت سلامتی افراد رخ می دهد رضایت از زندگی زناشویی سالمندان را تحت تاثیر قرار می دهد. ولی شاید علت اینکه در مطالعه ما ارتباط معنی دار نبوده مقدار کم نمونه هایی بوده که مشکلات جسمی داشتند، از طرفی سالمندان مورد مطالعه از میان افرادی انتخاب شدند که مشکلات سلامتی شدید نداشتند. بنابراین پیشنهاد می شود مطالعه ای با هدف بررسی رابطه مشکلات جسمی با رضایت از زندگی زناشویی انجام شود. جدول 10-4 ارتباط آماری معناداری را بین رضایت از زندگی زناشویی با مصرف همزمان چند دارو نشان نداد. نتایج مطالعه Hammond و Wilson نشان داده است که پلی فارماسی باعث ایجاد مشکلاتی در سالمندان می شود که موجب کاهش رضایت از زندگی زناشویی در آنها می شود(45). در تبیین این یافته شاید بتوان گفت که یکی از عوارض مخربی که به دنبال مصرف همزمان چند دارو رخ می دهد، افتادن ها است که خود زمینه ساز بسیاری مشکلات از قبیل آسیب های شدید، شکستگی های سر و لگن، و کاهش کیفیت زندگی می شوند که این عوامل می تواند رضایت سالمندان را تحت تاثیر قرار دهد. بطوریکه نتایج مطالعه Fick و همکارانش نیز نشان داد که پلی فارماسی در سالمندان می تواند آسیب های جسمی را در آنان افزایش دهد(46). ولی دلیل اینکه در مطالعه ما معنی دار نبوده شاید به این علت باشد که سالمندان شرکت کنده در مطالعه حاضر از میان افرادی انتخاب شدند که اختلالات جسمانی یا روحی روانی شدید نداشتند. بر اساس جدول شماره11-4 ارتباط معنی داری بین جنس و رضایت کلی از زندگی زناشویی وجود ندارد. اگر چه میزان رضایت از زندگی زناشویی در مردان نسبت به زنان بیشتر بود اما به نظر می رسد در این مطالعه تفاوت های جنسیتی در رضایت زناشویی چندان موثر نبوده است. مطالعه احمدی و همکاران نیز نشان داد که زنان در گروه سنی 35سال رضایت زناشویی کمتری نسبت به مردان دارند که با مطالعه حاضر همخوانی دارد(24). Chou و همکارن نیز جنس را یکی از عوامل دخیل در رضایت زناشویی بر شمرده اند که با نتایج مطالعه حاضر همخوانی ندارد. در تبیین این تناقضات شاید بتوان به تفاوت فرهنگ جامعه مورد بررسی و نیز اینکه مطالعات مشابه در گروههای سنی غیر سالمند انجام گرفته است، اشاره کرد. با توجه به اینکه مطالعات نیز به تاثیر فرهنگ جوامع بر میزان رضایت زناشویی تاکید کرده اند و مولفه های کیفیت ازدواج در فرهنگ های مختلف با یکدیگر متفاوت است(26). جدول شماره 12-4 نشان می دهد که رضایت کلی از زندگی زناشویی زوجین سالمند تحت تاثیر رضایت از روابط جنسی قرار دارد. بطوریکه کسانیکه در برقراری رابطه جنسی از سوی همسر همیشه یا اکثر اوقات در اجبار بودند رضایت کمتری نسبت به بقیه داشتند. پیرامون سوال دوم، کسانیکه توانایی بیشتری در زمینه صحبت آزادانه درباره مسائل جنسی داشتند، رضایت بیشتری از زندگی زناشویی از خود نشان داده بودند. پیرامون سوال سوم، کسانیکه رابطه جنسی صمیمی تری با همسر خود داشتند، رضایت از زندگی زناشویی بالاتری را نشان داده بودند و پیرامون سوال چهارم، کسانیکه قطع رابطه جنسی شان به صورت موقتی بوده نسبت به بقیه رضایت بیشتری از زندگی زناشویی از خود نشان داده بودند. همانطور که نتایج مطالعه رحمانی و همکاران(15)، و مطالعه Guoو Huang(38) نیز نشان داد که رضایت کلی از زندگی زناشویی در زوجین تحت تاثیر رضایت از روابط جنسی قرار دارد. همچنین نتایج مطالعه Peggy و همکاران نیز نشان داد که زوجینی که روابط جنسی رضایتمندانه تری دارند، کیفیت زندگی بالاتری داشتند (47). در تبیین پاسخ های سوالات فوق شاید بتوان گفت که برقراری یک رابطه جنسی رضایتمندانه در ابتدا نیازمند برقراری یک رابطه صمیمی بین زوجین می باشد که به دنبال ایجاد این رابطه زوجین خواهند توانست راحت تر و بدون هیچ گونه ترس و شرمی در زمینه روابط جنسی صحبت کنند. همچنین همانطور که مطالعات به اهمیت وجود یک رابطه جنسی برای ایجاد یک جو صمیمی بین زوجین پرداخته اند(15،47)، شاید بتوان گفت که به همان صورت قطع این رابطه می تواند به ایجاد یک جو متشنج و عدم رضایت از زندگی زناشویی منجر شود و اسـتحکام روابط زناشویی بدون داشتن روابط جنسی رضـایت بخـش به خطر می افتد، بنابراین رضایت از رابطه زناشویی ارتباط تنگاتنگی با رضایت از رابطه جنسی دارد. چرا که رابطه جنسی جز مهمی از زندگی فرد است که باید در سلامت اجتماعی، مراقبت های دارویی و پزشکی به طور گسترده مورد توجه قرار گیرد(48). مطالعه حاضرارتباط معنی داری را بین رضایت کلی از زندگی زناشویی و سن نشان نداد. در حالی که نتایج مطالعه Alfons و Jose نشان می دهد که بین سن و سازگاری جنسی ارتباط وجود دارد(49). نتایج مطالعه King و همکاران، و مطالعه بخشی و همکاران نیز نشان دادند در گروههای غیر سالمند با افزایش سن میزان رضایت زناشویی در زنان افزایش می یابد (10،11). در تبیین یافته های متناقض در اینجا شاید بتوان گفت که دلیل این تفاوت ها احتمالا به خاطر تفاوت در گروههای سنی نمونه های مورد مطالعه در مطالعات مختلف بوده بنابراین می توان گفت اگرچه با افزایش سن میزان رضایت از زندگی زناشویی افزایش می یابد ولی این امر در زنان و مردان به یک میزان نیست و در تعمیم یافته ها باید تفاوت های جغرافیایی و فرهنگی نیز مورد توجه قرار گیرد. بر اساس جدول2-4 ارتباط معنی داری بین رضایت کلی از زندگی زناشویی با تعداد فرزند ارتباطی مشاهده نشد. در حالی که Edwards و White بیان کرده اند که فقدان فرزند همبستگی مثبتی با میزان رضایت از زندگی زناشویی دارد(50). Guoو Huang تعداد فرزندان را از عوامل موثر در رضایت از زندگی زناشویی برشمرده اند(38). بخشی و همکاران(10) نیز داشتن فرزند را از عوامل دخیل در رضایت از زندگی زناشویی برشمرده اند. همچنین مطالعه شاکریان نشان داد که تعداد فرزندان بر میزان رضایت از زندگی زناشویی در دانشجویان متاهل تاثیر دارد در حالی که در گروه سالمندان تعداد فرزندان تاثیری بر رضایت از زندگی زناشویی نداشت(23) که این یافته با نتایج مطالعه حاضر همخوانی دارد. در توجیه این امر شاید بتوان گفت که همانطور که نتایج مطالعات نشان می دهد یکی از اهداف زندگی زوجین در دوران جوانی داشتن فرزند است در حالی که با افزایش سن و ورود به دوران سالمندی اهمیت تولید مثل از بین می رود(51). از طرف دیگر شاید دلیل تناقضات در مطالعات فوق این است که مطالعه حاضر در گروههای سالمند انجام گرفته و مطالعات دیگر مربوط به جوامع مختلف و گروه های سنی متفاوت است و احتمالا تفاوت های فرهنگی جوامع مورد بررسی متفاوت است که توصیه می شود مطالعات بیشتری در این زمینه انجام گیرد. جدول شماره2-4 نشان می دهد که طول مدت ازدواج نیز با میزان رضایت کلی از زندگی زناشویی ارتباط معنادار داشت.Jose و Alfons نیز در مطالعه خود به این نتیجه رسیدند که طول مدت ازدواج با رضایت از زندگی زناشویی ارتباط مثبت دارد(49). مطالعات نیز به این نکته اشاره کرده اند که طول مدت ازدواج از فاکتور های دخیل در رضایت زناشویی است و با افزایش طول مدت ازدواج میزان رضایت زناشویی افزایش می یابد. زیرا زوجین مرحله سازگاری و انطباق را پشت سر گذاشته اند، درگیری ها و اغتشاشات روانی کمتری را تجربه می کنند که این امر خود می تواند رضایت زناشویی را در زوجین افزایش دهد(27). نتیجه گیری: نتایج مطالعه حاضر نشان داد که میزان رضایت از زندگی زناشویی سالمندان در محدوده متوسط به بالا قرار داشت که این مساله نشان دهنده این است که سالمندان شرکت کننده در این مطالعه رضایتمندی بالایی دارند و از اکثر جنبه های روابط زناشویی خود رضایت دارند. همچنین این مطالعه نشان داد که عوامل مختلفی از جمله وضعیت اقتصادی و میزان درامد، سطح تحصیلات، و رضایت از روابط جنسی می تواند بر میزان رضایت زناشویی این افراد تاثیر مثبتی دارد اما عواملی از قبیل افزایش طول مدت ازدواج و وجود ازدواج مجدد تاثیری بر جنبه های مختلف رضایت از زندگی زناشویی سالمندان ندارد. لذا به نظر می رسد که سازمان های مشاوره کننده و مددکاری در این زمینه از قبیل مراکز بهداشتی و سازمانهای بازنشستگی بتوانند راهکارهایی را در جهت تغییر عوامل تاثیر گذار منفی بردارند تا شاید بتوان این میزان رضایت را افزایش داد. همچنین شاید بتوان با بررسی ها ی کاملتر و وسیع تر علت بالابودن این رضایت را در سالمندان این مطالعه در این فرهنگ جستجو کرده و آنها را به عنوان راهکار برای جوامعی که میزان رضایت در آنها پایین است به کار برد.
سوالات پژوهشسوالات پژوهش: 1- وضعیت رضایت از زندگی زناشویی در سالمندان کاشان چگونه است؟ 2- وضعیت ارتباطات در سالمندان کاشان چگونه است؟ 3- وضعیت حل تعارض در سالمندان کاشان چگونه است؟ 4- وضعیت تحریف آرمانی در سالمندان کاشان چگونه است؟ 5- چه عواملی با رضایت از زندگی زناشویی در سالمندان مرتبط هستند؟ 6- مدل آماری عوامل مرتبط با رضایت زناشویی سالمندان چگونه است؟
Abstract Abstract: Introduction: Marital satisfaction is an important aspect of marriage and family in addition to its role in robust health and longevity of couples is increasing . Therefore, more attention has been given to the problem of aging . Hence, this study was conducted to evaluate the degree of marital satisfaction in old city. Material and Method: This cross-sectional study was conducted on 400 elderly couple health centers . Was a two-stage sampling . Cluster first and second quota . Inclusion criteria included willingness to participate in the study , age over 60 years , having a spouse living , mental illness is not known , independence in daily activities , both spouses having an Iranian Nationality and the ability to respond to the questions. The instrument used in this study was a questionnaire consisting of two parts , the first part of the questionnaire includes demographic information and second part of the questionnaire satisfaction with the marital life. Descriptive statistics for the analysis of data was The multivariate regression model. Result: The elderly couple's marital satisfaction survey results showed that the level of education , income and housing, satisfaction with sexual relationships , marriage and duration of marriage was associated with marital satisfaction. Conclusion: According to the results A majority of respondents expressed high levels of satisfaction with their marriage . This range represents the upper quartiles of satisfaction with all aspects of the seniors are satisfied with their sexual relationships and factors such as socioeconomic status , education , length of marriage , remarriage and marital satisfaction and sexual satisfaction of the elderly . So, due to the increasing elderly population , it is important to pay attention to this segment of the population and planning support systems can be improved marital satisfaction. Keywords: Marital satisfaction , ageing , marital Relation
تعریف واژه‌های کلیدیکلمات کلیدی: رضایت زناشویی، سالمندی، روابط زناشویی
منابع و ماخذ فهرست منابع 1. Hajizadeh Meymandi M, Barghamdy M. Relationship between practice of religious beliefs and life satisfaction among the elderly. Journal of Iranian aging. 2010; 5(15):87-94. 2. Yousefi R, Abedin AR, Tirgari A, Fathabadi J. The Effectiveness of Training Intervention based on “Schemas Model” on Marital Satisfaction Enhancement. Journal of Clinical Psychology. 2010;2(7):25-38. 3. Rubell S. Exploring contributions of relational self to mansidentity self. Journal of Counseling and Development. 2004;82(4):184-196. 4. Ahmadi K, Fathi Ashtiani A, Navabi nejad S. Underlying factors - interpersonal communication - Mutual influence of marital adjustment. Journal of Family Research. 2005:221-237. 5. Greef A. Characteristics of families that function well. Journal of Family Issu. 2000;21(8):948-63. 6. Hosseini nasab D, Hashemi Nosrat Abad T, Fotouhi banab S. The relationship between religious orientation and marital adjustment. Quarterly - University psychology research. 2009;4(14):82-95. 7. Byrne M, Carr A, Clark M. The efficacy of behavioral couples therapy and emotionally focused therapy for couple distress. Journal of Contemporary Family Therapy. 2004;26(4):361-84. 8. Moradi Z, Shafiabadi A, Sodani M. Effectiveness of communication training on marital satisfaction in mothers of elementary school students in the city of Khorramabad. Educational Bulletin. 2008;5(17):97-114. 9. Monjazy F, Shafi Abadi A, Sudani M. Association of Islamic and religious attitudes on improving marital satisfaction. Journal of Behavioral Science Research. 2012;10(10).30-37. 10. Bakhshi H, Asadpour M, Khodadadizadeh A. Correlation between marital satisfaction and depression among couples in Rafsanjan. Journal of Qazvin Univ of Medical Science. 2007;1(2):37-43. 11. King A, Bernardy N. Stressfull events, personality and mood disturbance: gender difference in alcoholics and problem drinkers. Addict Behav. 2003;28(1):171-187. 12. Azkhosh M, Asgari A. Measuring Irrational Beliefs about Marital Relationships: Standardization of Relationship Believes Questionnaire (RBQ). Journal of Iranian Psychologists. 2008;4(14):137-153. 13. Motavalli R, Ozgoli G, Bakhtiari M, Alavi Majd H. Marital Satisfaction and Marital Intimacy in Employed and Unemployed Pregnant Women of Ardebil City.Journal ofUniversity of medicin Sciences of Ardabil. 2008;9(4):315-324. 14. Sadegh Moghadam L, Askari F, Marouzi P, Shams H, Tahmasbi S. Comparison of marriage satisfaction in housewives and employed women and their husbands in Gonabad. Journal of Gonabad University of Medical Sciences And Health Services. 2006;12(2):45-9. 15. Rahmani A, Merghati Khoei E, Sadeghi N, Allahgholi L. Relationship between Sexual pleasure and Marital Satisfaction. Iran Journal of Nursing. 2011;24(70):82-90. 16. Chiung A, Shen T. Factors in the marital relationship in a changing society. International Social Work. 2005;48(3):325-340. 17. Darjazini S. exploring the relationship between marital satisfaction and the recognition and expression of feelings in the women reffering to health -care centers Unpublished MA. Thesis, Iran University of Medical Sciences, Iran 2006. 18. Stacy Tessler L, L Philip S, Edward OL, Wendy L, Colm A OM, Linda JW. A study of sexuality and health among older adults in the united states. The new England Journal of Medicine. 2007;357:762-774. 21. Izadi Avanji F, Adib Hajbaghery M, Afazel M. Quality of sleep and it's related factors in the hospitalized elderly patients of Kashan hospitals in 2007. Journal of Feyz. 2009;12(4):52-59. 22. Ahmadi M. Different theories about aging. Journal of neshat- e -Varzesh. 2004;1(3):37-44. 23. Shakerian A. Evaluation of the factors influencing marital satisfaction in the students of Islamic Azad Uiversity in Sanandaj . Scientific Journal of Kurdistan University of Medical Sciences. 2010;14(4): 40-49. 24. Ahmadi K, Fathi Ashtiani A, Navabi nejad S. Underlying factors -
ملاحظات اخلاقی ملاحظات اخلاقی : در این تحقیق کلیه مسایل اخلاقی رعایت گردید از جمله: 1) کسب مجوز از مسئولین محترم دانشگاه علوم پزشکی و دانشکده پرستاری کاشان جهت انجام پژوهش 2) کسب رضایت آگاهانه از واحد های شرکت کننده در مطالعه 3) اطمینان به واحد های مورد پژوهش در زمینه محرمانه ماندن اطلاعات آنها 4) در انتها نتایج تحقیق در اختیار مسئولین قرار می گیرد و همچنین در صورت درخواست واحد های پژوهش نتایج به آنها منعکس خواهد شد. 5) آزاد گذاشتن واحد های مورد پژوهش در زمینه اینکه در صورت عدم تمایل از مطالعه انصراف دهند.
اهداف و فرضیات اهداف و فرضیات(هدف کلی): تعیین میزان رضایت از زندگی زناشویی سالمندان در شهرستان کاشان در سال1392 اهداف اختصاصی: 1. تعیین وضعیت رضایت از زندگی زناشویی در سالمندان کاشان در سال 1392 2. تعیین وضعیت ارتباطات در سالمندان کاشان در سال 1392 3. تعیین وضعیت حل تعارض در سالمندان کاشان در سال 1392 4. تعیین وضعیت تحریف آرمانی در سالمندان کاشان در سال 1392 5. تعیین ارتباط رضایتمندی کلی از زندگی زناشویی با متغیرهای دموگرافیک (ازدواج مجدد، میزان تحصیلات ، نوع شغل، میزان درامد، روابط جنسی، مصرف سیگار، مشکلات جسمانی، مصرف بیش از یک دارو در طی روز، جنسیت، نوع مسکن، سن، تعداد فرزندان، مدت ازدواج) در سالمندان شهرستان کاشان در سال1392 6. ارائه مدل آماری عوامل مرتبط با رضایتمندی زندگی زناشویی در سالمندان اهداف کاربردی: 1- تغییر در سیاست گذاری و مدیریت خدمات سلامت با افزایش آگاهی سالمندان و اقدامات دولتی جهت بهبود وضعیت معیشتی و توجه به سالمندان از نظر کرامت و منزلت 2- ارائه پیشنهاداتی برای بهبود رضایت از زندگی زناشویی 3- ارائه پیشنهاداتی برای کنترل عوامل مخدوش کننده رضایت از زندگی زناشویی
فهرست مطالب فهرست مطالب صفحه چکیده فارسی ..........................................................................................................................................ج بیان مساله .................................................................................................................................................1 تعریف واژه ها .......................................................................................................................................... 2 اهداف پژوهش ..........................................................................................................................................3 سوالات پژوهش ........................................................................................................................................3 پژوهش های انجام شده در داخل کشور ............................................................................................4 پژوهش های انجام شده در خارج از کشور ........................................................................................5 اطلاعات مربوط به روش اجرای طرح ................................................................................ ............... 6 نوع پژوهش................................................................................................................................................6 جامعه پژوهش ........................................................................................................................................ 6 معیار های ورود به مطالعه ................................................................................................................... 6 معیار های خروج از مطالعه ................................................................................................................. 6 حجم نمونه ...............................................................................................................................................6 روش نمونه گیری ...................................................................................................................................6 روش اجرای پژوهش ............................................................................................................................. 7 متغیر های مورد بررسی..........................................................................................................................7 روش تجزیه و تحلیل داده ها ...............................................................................................................9 مشکلات و محدودیت های پژوهش.....................................................................................................9 ملاحظات اخلاقی .......................................................... .......................................................................10 یافته های پژوهش ................................................................................................................................11 بحث و نتیجه گیری .............................................................................................................................18 نتیجه گیری ..........................................................................................................................................23 پیشنهادات .............................................................................................................................................23 فهرست منابع ........................................................................................................................................24 پیوست ها ..............................................................................................................................................28 چکیده انگلیسی.....................................................................................................................................31 فهرست جداول
تعریف واژگان تعریف واژه‌ها: - سالمندی: تعریف نظری: سالمندی به عنوان ?ک آس?ب عملکــردی تدر?جــ? و عمومــ? در نتــ?جه کاهش پاسخ تطابق? به استرس، و افزایش خطر رشد بـ?ماریهای مرتـبط بـا سن تعر?ف م?شود(22). تعریف عملی: در مطالعه ما منظور از سالمندی افرادی بودند که سن بالای 60 سال داشته داشتند. - رضایت زناشویی: تعریف نظری: رضایت زناشویی حالتی است که در آن زن و شوهر در اکثر مواقع احساس رضایت و خوشنودی از یکدیگر دارند ، با یکدیگر توافق داشته و از سطح و نوع روابطشان با یکدیگر راضی بوده ، نوع و کیفیت گذران اوقات فراغت رضایت بخش و در زمینه مالی و وقت، مدیریت خوبی اعمال می کنند(5،6). تعریف عملی: در مطالعه ما منظور از رضایت زناشویی امتیازی است که با استفاده از پرسشنامه زوجی انریچ بدست آمد که نشان دهنده میزان رضایت فرد از زندگی زناشویی خویش بود.
چکیده
پیشینه پژوهش پژوهش های انجام شده در داخل کشور: • صادق مقدم و همکاران(2006) مطالعه ای با هدف تعیین میزان رضایت از زندگی زناشویی در زنان شاغل و خانه دار و همسران آنها در شهر گناباد انجام دادند. این مطالعه بر روی 25 زوج دارای همسر خانه دار و 25 زوج داری همسر شاغل انجام شد. نمونه گیری به شیوه دو مرحله ای انجام شد، مرحله اول به روش خوشه ای متناسب با حجم و مرحله دوم به روش تصادفی ساده بود. ابزار جمع آوری اطلاعات پرسشنامه رضایت زناشویی انریچ و پرسشنامه حاوی مشخصات فردی بود. نتایج این مطالعه نشان داد که با افزایش تفاوت سنی زنان خانه دار با همسرانشان رضایتمندی آنها کاهش داشت. در این گروه بیشترین میزان رضایت مندی، رضایت از پرورش فرزندان، مسایل جنسی ، شبکه دوستان و خویشاوندان، ارتباطات و مسایل مالی و کمترین رضایت مربوط به رضایت از مسایل شخصی و مذهبی بود. در زنان شاغل و همسرانشان نیز بیشترین رضایت مربوط به شبکه دوستان و خویشاوندان، پرورش فرزندان و مسایل مالی و ارتباطی و کمترین رضایت مربوط به رضایت از اوقات فراغت ، مسایل جنسی و شخصی و مذهبی بود (14). • شاکریان و همکاران (1388) مطالعه ای با هدف بررسی عوامل موثر در رضایتمندی زناشویی دانشجویان دانشگاه آزاد اسلامی واحد سنندج، انجام داد. این مطالعه به شیوه توصیفی – تحلیلی و بر روی 240 نفر از دانشجویان متاهل انجام گرفت. نمونه گیری در این مطالعه به صورت تصادفی دو مرحله ای بود که ابتدا با استفاده از روش نمونه گیری خوشه ای و سپس روش نمونه گیری ساده استفاده شد. نتایج نشانگر این امر بود که رضایتمندی زناشویی تحت تاثیر عوامل مختلفی قرار دارد. از قبیل: سن، جنس، تعداد فرزندان، تحصیلات و شغل. به این معنا که با افزایش سن، رضایت از ازدواج کاهش می یابد. از دیگر عوامل دخیل در رضایت زناشویی، وجود فرزندان است که این امر ممکن است به این دلیل باشد که زمانی که زوجین نتوانند به محصول زندگی شان دست یابند مفهوم زندگی و روابط آنها زیر سوال خواهد رفت. بر اساس نتایج حاصل از این مطالعه متغیر های جمعیت شناختی می توانند پیش بینی کننده رضایت زناشویی در دانشجویان باشند (23). • خدابخش احمدی و همکاران (1384) در مطالعه ای با هدف بررسی عوامل زمینه ای- فردی و ارتباطی- دو جانبه ای موثر بر سازگاری زناشویی انجام دادند. هدف اصلی این مطالعه تعیین عوامل مرتبط و موثر بر سازگاری و ناسازگاری زوجین بود.این پژوهش به شیوه توصیفی –زمینه یابی و بر روی 900 زوج ساکن مناطق مختلف تهران با استفاده از روش خوشه ای چند مرحله ای انجام شد. ابزار مورد استفاده در این پژوهش پرسشنامه انریچ و پرسشنامه عوامل مرتبط با سازگاری زناشویی بود. بر اساس نتایج حاصل از این مطالعه بین مولفه های آشنایی قبلی زوجین با یکدیگر، روابط صمیمی در دوران نامزدی ، روابط صمیمی بین خانواده های زوجین، رابطه صمیمی بین خانواده های زوجین ، تقلیدات مذهبی و وجود مدیریت مشارکتی در خانواده با سازگاری زناشویی زوجین مرنبط است. بر اساس نتایج حاصل از این مطالعه سازگاری زناشویی در زنان شاغل و خانه دار یکسان بود. همچنین در زوجینی که حداقل یکی از آنان دارای سابقه ازدواج قبلی است میزان نارضایتی بیشتر است. بالاترین میزان رضایت زناشویی در زوجینی بود که یکدیگر را به خاطر ایمان و اخلاق نیکو انتخاب کرده اند. روابط دوستانه و صمیمی خانواده ها و والدین زوجین نیز پیش بینی کننده رضایت زناشویی بود.تحصیلات نیز تاثیری بر رضایت زناشویی نداشت. میزان نارضایتی از زندگی زناشویی در زنان کمتر از مردان است و به تبع آن میزان عدم تفاهم و شکایت از همسر از سوی زنان بیشتر اظهار شده، بهتر است (24). پژوهش های انجام شده در خارج از کشور: • چو و همکارن مطالعه ای طولی با هدف بررسی رضایت زناشویی در سالمندان چینی هنگ کنگ انجام داد. هدف از این مطالعه تعیین متغیر های موثر بر رضایت زندگی در سالمندان چینی بود. اطلاعات از یک جمعیت نماینده در طی سه سال جمع آوری شد. نتایج نشان داد که رضایت زندگی با عواملی از قبیل سن، جنس، وضعیت زندگی، سال های تحصیل، بیماری های مزمن، اختلال عملکرد، خود ارزیابی سلامتی، شکایات جسمی، بینایی، شنوایی، شبکه اجتماعی، حمایت های اجتماعی، و فشار های مالی در ارتباط است. در این مطالعه نویسندگان دریافتند که سالمندان جوان تر که فشار های مالی کمتر ، حمایت های اجتماعی بیشتر، شکایات جسمانی کمتر و تحصیلات بالاتر داشتند، سطح بیشتری از رضایت زناشویی را بیان کردند که این امر با یافته های پیشین که در غرب انجام شده بود همخوانی داشت.(25) • چوینگ و همکاران مطالعه ای در تایوان تحت عنوان عوامل موثر بر رابطه زناشویی انجام داد. این مطالعه بر روی 226 زوج (452 نفر) در هشت شهر بزرگ (2 شهر در شمال ، 2 شهر در جنوب ، 2 شهر در غرب و 2 شهر در
روش پژوهش(جامعه، محیط پژوهشی،حجم نمونه و چگونگی تعیین،...) روش تجزیه و تحلیل و آزمون های آماری: داده های جمع آوری شده با نرم افزارSPSS 16 مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. از شاخص های مرکزی و پراکندگی برای توصیف متغیر های کمی مثل سن، تعداد فرزندان، درآمد کلی ومدت ازدواج استفاده شد و از جداول توزیع فراوانی برای متغیر های کیفی اسمی و رتبه ای مثل (جنس، وضعیت تاهل، میزان تحصیلات، مصرف سیگار، مشکلات جسمانی، مصرف همزمان بیش از یک دارو در طی روز و سوالات جنسی) استفاده شد. برای ارتباط متغیر های کیفی با کیفی از جداول متقاطع و آزمون کای اسکوئر استفاده شد. برای ارتباط متغیر های کمی با کیفی دو حالتی از t مستقل استفاده شد. در مرحله نهایی از مدل رگرسیونی چند متغیره برای بررسی ارتباط رضایتمندی با متغیرهای دموگرافیک و زمینه ای استفاده شد و مدل مناسب ارائه شد.
روش جمع آوری اطلاعاتحجم نمونه: برای تعیین حجم نمونه از فرمول حجم نمونه استفاده شد که با توجه به عدم وجود مطالعه ای در مورد سالمندان برای محاسبه حجم نمونه 5/0= Pقرار داده شد که بالاترین حجم نمونه را به دست داد. 05/0=d n=(3/84×0/5×0/5)/(0/0025)=384 ? 400 روش نمونه گیری: نمونه گیری دراین مطالعه به صورت دو مرحله ای انجام شد. در مرحله اول کاشان از نظر جغرافیایی به چهار منطقه ( شمال، جنوب، شرق، غرب) تقسیم شد و سپس از هر منطقه دو مرکز به صورت تصادفی انتخاب شد (مراکز بهداشتی سپهری ، فین بزرگ، طالقانی، فاطمیه زیدی، سلطان امیر احمد، کتابچی و شهید باهنر). در مرحله دوم، نمونه گیری از بین سالمندان تحت پوشش مراکز به صورت تصادفی انجام شد.
دانستنیهای پژوهش( چارچوب پنداشتی)
بیان مسئله (مقدمه، سابقه علمی و هدف تحقیق)بیان مساله: یکی از مسائلی که امروزه در دوران سالمندی به آن توجه ویژه ای شده است رضایت از زندگی زناشوئی می باشد(1). رضایت زناشویی از جنبه های مهم در رابطه زناشویی است که نقش مهمی در عملکرد خانواده دارد و به معنی برداشت ذهنی و شناختی افراد از روابط زناشویی خود (2) و یا به عبارت دیگر احساس خشنودی و رضایتی است که توسط زن و شوهر تجربه می شود (3). سازگاری و رضایت زناشویی در طول زمان رخ می دهد به دلیل اینکه نیازمند شناخت صفات شخصیتی ، الگوهای مراوده ای و رفتاری و انطباق سلایق است(4)که این امر باعث می شود زن و شوهر از یکدیگر احساس رضایت و خوشنودی داشته باشند، و اینکه با یکدیگر توافق داشته و از سطح و نوع روابطشان با یکدیگر راضی بوده و بتوانند در زمینه مسائل اقتصادی و زمان، مدیریت خوبی اعمال کنند (6,5). رضایت زناشویی بر بسیاری از ابعاد زندگی انسان تاثیر گذاشته و موجب عملکرد بهتر خانواده و تسهیل نقش والدی ، همچنین افزایش سلامتی و طول عمر زن و شوهر و افزایش رضایت از زندگی در آنها می شود(6) . بنابراین نقش رضایت زناشویی به دلیل اثر آن بر سلامت خانواده غیر قابل انکار است(7). به عبارتی دیگر ارتباطات زناشویی می تواند منبع شادی و یا برعکس منبع رنج زوجین باشد(8) ، بنابراین رابطه خوشایند و آرامبخش زوجین نه تنها بستری مناسب جهت رشد و شکوفایی و تعالی شخصیت آنها را فراهم می کند، بلکه این رابطه از نیازهای ضروری فرزندان نیز به شمارمی آید و به نوبه خود در رشد و تعالی آنها دخیل است(9). رضایت زناشویی از عوامل دستیابی به اهداف در زندگی است . از سوی دیگر مشکلات بالقوه زوجین می تواند اثرات نامطلوبی بر همه افراد خانواده بگذارد و از عوامل مهم و موثر در بروز اختلالات روانی در جامعه می باشد (10, 11). تقریبا تمام زوجین در ابتدای زندگی رضایت زناشویی بالایی دارند ولی این امر به مرور زمان کاهش می یابد(12). فقدان رضایت زناشویی عواقب مهمی از جمله اختلال در روابط اجتماعی ، احساس انزوا و تنهایی ،کاهش رضایت از زندگی ، و اختلافات شدید خانوادگی را به دنبال دارد (13). در طول زندگی مشترک عوامل متعددی بر ارتباط زوجین اثر می گذارند که رضایت یا عدم رضایت از روابط زناشویی را به دنبال خواهند داشت(14). نتایج مطالعاتی نشان داده است عواملی مانند وضعیت اجتماعی، اقتصادی (درآمد) و اشتغال، شخصیتی، شناختی، مذهبی ، آشنایی قبل از ازدواج، سن زوجین، تعداد فرزندان(10)، فاصله سنی با همسر، داشتن اعتیاد، سطح تحصیلات، جنس، بیماری و رضایتمندی جنسی در رضایت از روابط زناشویی دخیل هستند(6, 10, 14, 15) هر چند Chiung و همکاران در مطالعه خود در تایوان بر روی عوامل موثر بر رابطه زناشویی بیان کردند که مولفه های کیفیت ازدواج در فرهنگ های مختلف با یکدیگر متفاوت است(16) اما مطالعه جزینی و همکاران نشان داد که بین فاصله سنی و رضایت از روابط زناشویی ارتباط اماری معنی داری وجود نداشت(17) . نتایج مطالعات نشان داده است که بیشترین نارضایتی از روابط زناشویی مربوط به زنان است(18). در حالی که در مطالعات دیگری گزارش شده است رضایت از روابط زناشویی در زنان با افزایش سن بیشتر می شود(11). همچنین نتایج برخی مطالعات نشان می دهد که یکی از مهمترین عوامل تاثیر گذار بر رضایت از روابط زناشویی، رضایت از فعالیت جنسی می باشد که کاهش این فعالیت به دنبال افزایش سن، کاهش رضایت از رابطه زناشویی را به همراه دارد (10, 13, 16, 18-20). مطالعات دیگری نشان می دهد که درصد زیادی از سالمندان سطح تحصیلات پایین دارند(20,21) و این در حالی است که نتایج مطالعه بخشی و همکاران نیز نشان داد که با افزایش سطح تحصیلات، درک زوجین از یکدیگر بیشتر شده که این خود می تواند موجب افزایش رضایت زناشویی در آنان شود(9). بنابراین با توجه به افزایش رو به رشد قشر سالمندان در جامعه ما و اینکه نتایج مطالعات مربوط به رضایت زناشویی متناقض با یکدیگر هستند و اکثر مطالعات در این زمینه مربوط به گروه های سنی غیر سالمند می باشد و برای گروه سالمندان مطالعه ای در زمینه رضایت از روابط زناشویی موجود نمی باشد، تصمیم گرفته شد مطالعه ای با هدف بررسی میزان رضایتمندی از زندگی زناشویی و عوامل موثر بر آن توسط پژوهشگر انجام شود.
بحث و نتیجه گیری نتیجه گیری: با توجه به نتایج به دست آمده اکثریت پاسخ دهنده گان میزان رضایت زناشویی خود را در محدوده بالا بیان کردند. این محدوده بیانگر این امر است که سالمندان رضایتمندی زناشویی بالایی از تمام جوانب روابط زناشویی خود دارند. همچنین عوامل مختلفی از جمله وضعیت اقتصادی و میزان درامد، سطح تحصیلات، و رضایت از روابط جنسی بر میزان رضایت زناشویی سالمندان تاثیر مثبتی دارد اما عواملی از قبیل افزایش طول مدت ازدواج و وجود ازدواج مجدد تاثیری بر جنبه های مختلف رضایت از زندگی زناشویی سالمندان ندارد. بحث و نتیجه گیری : در راستای هدف اول مطالعه « تعیین وضعیت رضایت زناشویی در سالمندان » و " تعیین میزان رضایت کلی از زندگی زناشویی سالمندان"جدول شماره 3-4 نشان می دهد که اغلب سالمندان از نظر امتیاز کسب شده در محدوده بالا قرار داشتند. محدوده بالا بیانگر این است که افراد رضایتمندی بالایی دارند و از تمام جنبه های روابط زناشویی خود رضایت دارند(28). بنابراین با توجه به موارد اشاره شده، آنچه مسلم است این است که سالمندان شرکت کننده در این مطالعه احساس خوبی درباره زندگی و روابط زناشویی خود داشته اند. نتایج مطالعه متولی و همکاران نیز نشان داد که میزان رضایت زناشویی در زنان باردار در محدوده متوسط قرار دارد(13). همچنین نتایج مطالعه فراست و همکاران نشان داد که میزان رضایت زنان خانه دار و شاغل در محدوده متوسط به بالا قرار دارد(29). همچنین نتایج مطالعه بنائیان و همکاران نیز نشان داد که میزان رضایت زناشویی واحدهای مورد پژوهش در محدوده متوسط قرار دارد(30). در تبیین این یافته ها شاید بتوان گفت که با توجه به نتایج مطالعات که بیان می کنند رضایت زناشویی تحت تاثیر عوامل مختلفی از جمله میزان درآمد، سطح تحصیلات و روابط جنسی می باشد (27،15) در مطالعه حاضر، این عوامل تاثیر خود را بر میزان رضایت زناشویی گذاشته و باعث شده تا سالمندان رضایت مطلوبی از اکثر جنبه های روابط زناشویی داشته باشند. در راستای هدف دوم پژوهش "تعیین وضعیت ارتباطات در سالمندان" جدول شماره3-4 نشان می دهدکه اکثر واحد های مورد پژوهش از نظر امتیاز کسب شده در این بعد، در محدوده متوسط قرار داشتند. این بعد مربوط به احساس فرد نسبت به کمیت و کیفیت روابط زناشویی است و احساسات، اعتقادات و نگرشهای فرد را نسبت به میزان و چگونگی روابط زناشویی نشان می دهد. قرار داشتن دراین محدوده به این معنی است که افراد معمولا احساس خوبی درباره روابط زناشویی خود دارد اما تا حدودی نگران هست(28). نتایج مطالعه اولیور و میلر نشان داد که زوجین سالهای سال به دلیل مشکلات ارتباطی و عدم قدرت برقراری ارتباط به صورت ناکارآمد زندگی می کنند(31). همچنین نتایج مطالعه بنائیان و همکاران نشان داد که بیشترین مشکل زوجین در روابط زناشویی مربوط به بعد ارتباط زنان با همسرانشان است(30). همانطور که نتایج مطالعه حاضر نشان می دهد میزان ارتباطات در زوجین سالمند مطلوب است و این افراد نگرش مثبتی نسبت به زندگی خود دارند. همانطور که نتایج مطالعات نشان می دهد هر چه نگرش مثبت افراد نسبت به زندگی بیشتر می شود، رضایت زناشویی بیشتر می شود(32). اسپنلی نیز بیان می کند که هر چه نحوه ارتباط زوجین مشابه باشد، رضایت در زوجین نیز افزایش می یابد(33). با توجه به اینکه مطالعات نشان می دهد که کنش های ارتباطی بین زوجین در خانواده موجب افزایش تفاهم می شود(34)، در یک رابطه زناشویی، ارتباطات می تواند زمینه ساز شادی یا ناراحتی برای زوجین شود. داشتن یک ارتباط خوب به زن و شوهر این امکان را می دهد که با یکدیگر بحث و تبادل نظر کرده، مشکلاتشان را حل کنند و از نیاز های یکدیگر آگاه شوند(8). شاید بتوان گفت که زوجین سالمند نگرش مثبتی نسبت به زندگی داشته و توانسته اند مهارتهای ارتباطی را به خوبی در خانواده برقرار کنند که به دنبال اینها میزان رضایت در انها افزایش یافته است. در راستای هدف سوم پژوهش "تعیین وضعیت حل تعارض در سالمندان" جدول شماره3-4 نشان می دهد که اکثر واحدهای مورد پژوهش از نظر امتیاز کسب شده در این بعد، در محدوده متوسط قرار داشتند. این بعد، نگرش ها، احساسات و اعتقادات همسر را در به وجود آوردن یا حل تعارض و نیز روش های زوجین را در پایان دادن به بحث ها ارزیابی می کند. قرار داشتن در این محدوده به این معنی است که این افراد معمولا می توانند بحث کرده و تفاوت های خود را با همسرشان حل کنند(28). برخی مسائلی که در این حیطه مطرح می شوند شامل ادراکات، عواطف، نیاز ها، نظرات و عقاید زوجین در زمان بحث پیرامون مشکلات، یا نزاع درباره برخی مشکلات زندگی است. در صورتی که زوجین در این مسائل در روابط زناشویی دچار مشکل باشند، پیامد های جسمی، روانی برای آنان به ارمغان خواهد آورد و رضایت زناشویی آنان را
پیشنهادات
روش اجرای طرح ( به طور کامل ذکر شود)روش اجرا: این مطالعه به روش مقطعی بر روی 400 سالمند تحت پوشش مراکز بهداشتی انجام شد. نمونه گیری دو مرحله ای بود. مرحله اول خوشه ای و مرحله دوم سهمیه ای. معیارهای ورود به مطالعه شامل تمایل به شرکت در مطالعه، سن بالای60 سال، داشتن همسر در قید حیات، عدم ابتلا به بیماری روانی شناخته شده، داشتن استقلال در انجام فعالیتهای روزانه، داشتن ملیت ایرانی هر دو زوج و توانایی پاسخ گویی به سوالات بود. ابزار مورد استفاده در این پژوهش پرسشنامه که شامل دو بخش بود، بخش اول شامل اطلاعات دموگرافیک و بخش دوم پرسشنامه رضایت از زندگی زناشویی انریچ بود. برای آنالیز داده ها از آمار توصیفی و مدل رگرسیونی چند متغیره استفاده شد. اطلاعات مربوط به روش اجرای طرح: نوع پژوهش: نوع پژوهش در این مطالعه از نوع مقطعی بود. جامعه پژوهش: جامعه پژوهش در این مطالعه کلیه افراد بالای 60 سال تحت پوشش مراکز بهداشتی درمانی شهرستان کاشان بود.روش اجرای پژوهش: این مطالعه به شیوه توصیفی-همبستگی بر روی 400 نمونه زوج سالمند تحت پوشش مراکز بهداشتی درمانی شهرستان کاشان، انجام گرفت. محقق با کسب مجوز از مسئولین محترم دانشگاه جهت انجام پژوهش، به مراکز بهداشت مربوطه مراجعه کرد و با کسب اجازه از مسئول محترم مراکز بهداشتی، از بین خانواده های تحت پوشش مرکز، سالمندانی به طور تصادفی انتخاب شدند. سپس با مراجعه به درب منازل سالمندان، پرسشنامه ها در اختیار آنان قرار گرفت. افرادی که توانایی خواندن و نوشتن و درک سوالات را داشتند در حضور محقق سوالات را پاسخ دادند و برای افرادی که قادر به خواندن سوالات نبودند سوالات توسط محقق برای آنها خوانده شد و پاسخ ها تکمیل گردید. ابزار مورد استفاده در این پژوهش پرسشنامه بود که شامل دو بخش، اطلاعات دموگرافیک (سن، جنس، سطح تحصیلات، تعداد فرزندان، مدت ازدواج، شغل، وضعیت اقتصادی، ازدواج مجدد، مصرف سیگار، مشکلات جسمانی، مصرف همزمان بیش از یک دارو در طی روز) و 4 سوال در زمینه رضایت جنسی بر اساس نظر داوران که امتیاز بندی به صورت خیر، به ندرت، گاهی اوقات و همیشه پاسخ دهی شدند، و بخش دوم پرسشنامه رضایت کلی از زندگی زناشویی انریچ بود. این پرسشنامه نخستین بار در سال 1989توسط السون برای سنجش رضایت کلی از زندگی زناشویی ساخته شد و شامل چهار بعد تحریف آرمانی، رضایت زناشویی، ارتباطات و حل تعارض می باشد و روایی و پایایی آن مورد بررسی قرار گرفته است (28). این پرسشنامه در ایران استاندارد شده و روایی و پایایی این پرسشنامه بارها در مطالعات مختلف مورد بررسی قرار گرفته است. به طور مثال مطالعه آسوده در سال 1389 بر روی 365 زوج ضریب آلفا به ترتیب 86/0 ،8/0 ،84/0 و 83/0 را برای ابعاد رضایت زناشویی، ارتباطات، حل تعارض و تحریف آرمانی به دست آمده است(28). بر اساس راهنمای پرسشنامه، امتیازبندی با مقیاس لیکرت شامل : کاملا موافقم ، موافقم ، نه موافق و نه مخالف، مخالفم، کاملا مخالفم پاسخ داده شد و به آنها نمره 1 تا 5 تعلق گرفت. نمره دهی در سوالات 3-5-6-7-10-13-14-18-19-21-22-23-26-27-28-29-32-33-34 به صورت معکوس محاسبه شد به این صورت که عبارت کاملا موافقم نمره 1 و کاملا مخالفم نمره 5 را گرفت. (سوالات1-5-9-13-17-21-24-27-30-35 مربوط به خرده مقیاس رضایت زناشویی، سوالات 2-6-10-14-18-22-25-28-31-34 مربوط به خرده مقیاس ارتباطات، سوالات 3-7-11-15-19-23-26-29-32-33 مربوط به خرده مقیاس حل تعارض و سوالات 4-8-12-16-20 مربوط به خرده مقیاس تحریف بود). حداقل نمره 35 و بیشترین نمره 175 بود. در صورتیکه فرد 15 – 0 درصد از نمرات را کسب می کرد، به صورت نارضایتی زیاد، 35 - 16 درصد، تا حدودی ناراضی،60 - 36 درصد تا حدی خوشبخت، 80 – 61 درصد رضایتمندی بالا و 100 - 81 درصد خوشبختی زیاد و رضایت از تمام جنبه های روابط زناشویی را نشان می داد (28).
معیارهای ورود و خروج مطالعهمعیارهای ورود و خروج افراد به مطالعه(معیارهای ورود): 1) تمایل به شرکت در مطالعه 2) سن بالای 60 سال 3) متاهل بودن و زندگی با همسر در قید حیات 4) داشتن استقلال در انجام فعالیتهای روزانه 5) تونایی پاسخ دادن به سوالات 6) داشتن ملیت ایرانی هر دو زوج 7) عدم ابتلا به بیماری روانی شناخته شده معیار های خروج: • ابتلا به اختلالاتی مانند ناشنوایی، نابینایی و معلولیت حجم نمونه:
WorkPlace
روش تجزیه و تحلیل داده ها و بررسی آماری
مشکلات اجرایی در انجام طرح و روش حل مشکلات

پیوست ها
hide/show

نام فایل تاریخ درج فایل اندازه فایل دانلود